Articles

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

Grondtransacties en het staatssteunrecht

11.07.2016 EU law

In een recent artikel met de titel ‘ Het domme gansje van Europa of Roomser dan de paus?’ heeft de plaatsvervangend
Directeur-Generaal Mededinging, G.J. Koopman, aangegeven dat Nederland bij de Europese Commissie (hierna: EC) bekend staat als een land van marginaal geklaag over grondverkoop door gemeenten aan projectontwikkelaars. Hij heeft voorts benadrukt dat het staatssteunrecht meer mogelijkheden biedt om legale staatssteun te verlenen aan private partijen dan Nederlandse overheden denken. 

Volgens hem zou de Nederlandse overheid vaker deze mogelijkheden moeten verkennen en daarbij het Directoraat-Generaal Mededinging van de EC moeten zien als een vraagbaak.

De Nederlandse overheid bezit een grote hoeveelheid gronden en zet ze in voor allerlei doeleinden. Het komt in dat kader veelvuldig voor dat de overheid gronden overdraagt aan private partijen. Deze overdracht kan enerzijds plaatsvinden in het kader van een zogeheten Publiek Privaat Samenwerkingsverband (hierna: PPS). Anderzijds kunnen grondtransacties ook  buiten een dergelijk samenwerkingsverband geschieden. De grondtransacties, in en buiten een PPS, kunnen geschieden tegen betaling van de marktprijs van de grond door de private partij, maar zij kunnen ook voor een prijs onder de marktwaarde of gratis plaatsvinden.

Klachten en procedures over grondtransacties kunnen grote financiële gevolgen hebben voor de betrokken private partijen en de overheid. Dit gegeven, in samenhang met de inbreng van de heer Koopman, roept de volgende vragen op. Hoe kunnen marginale (maar soms toch succesvolle) klachten en procedures over (kleine) grondtransacties voorkomen worden? En welke mogelijkheden biedt het staatssteunrecht om grondtransacties in het kader van grote projecten om niet of onder de marktwaarde te laten plaatsvinden? In deze bijdrage zal ik de voornaamste knelpunten en mogelijkheden bij het (om niet of onder de marktwaarde) overdragen van gronden aan private partijen uiteenzetten. Dit artikel is ook van waarde voor derde partijen die de rechtmatigheid van grondtransacties (bij de rechter of de EC) aan de orde willen stellen. In paragraaf 2 licht ik kort het staatssteunrechtelijke kader voor grondtransacties toe. Vervolgens sta ik in paragraaf 3 stil bij de beschikking d.d. 23 januari 2013 van de EC (hierna: Leidschendambeschikking) waarin de EC oordeelt dat een grondoverdracht door de gemeente Leidschendam onrechtmatige staatssteun inhield. Ten slotte doe ik in paragraaf 4 een aantal aanbevelingen voor de betrokken partijen bij grondtransacties tussen de overheid en private partijen.

Dit artikel is gepubliceerd in het tijdschrift Bedrijfsjuridische Berichten (Bb 2014/38).

Lees het volledige artikel.

Related news

16.09.2020 NL law
Belanghebbende in het omgevingsrecht: een steeds hogere drempel?

Short Reads - De Afdeling hanteert sinds enige jaren een vaste jurisprudentielijn ten aanzien van het belanghebbende-begrip in het omgevingsrecht. Het uitgangspunt daarbij is dat iemand die rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit belanghebbende is, tenzij ‘gevolgen van enige betekenis’ ontbreken. De lat om aan dit criterium te voldoen lijkt steeds hoger te liggen. Wordt de toegang tot de bestuursrechter daardoor bemoeilijkt, en zo ja: is die beperking te rechtvaardigen?

Read more

08.09.2020 NL law
Bestuursrechter bevestigt: de NOW kent geen ‘hardheidsclausule’ voor uitzonderlijke omstandigheden

Articles - Werkgevers die een NOW-subsidie aanvragen, maar niet voldoen aan alle vereisten, hebben geen recht op deze NOW-subsidie, ook niet in ‘uitzonderlijke gevallen’. Zo oordeelt een rechtbank in de eerste gepubliceerde bestuursrechtelijke uitspraak over de NOW. Deze uitspraak gaat over de eerste tranche van de NOW (de NOW 1), waarvoor van 14 april tot en met 5 juni 2020 subsidieverlening aangevraagd kon worden.

Read more