Short Reads

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

07.12.2016 NL law

Nog niet zo lang geleden heeft Advocaat-Generaal Wattel ("de A-G") een interessant voorstel gedaan voor versterking van de rechtsbescherming. Dit betreft een advies aan de Hoge Raad om het begrip 'belang' te verruimen.

Geen belang, geen rechtsingang

Het 'belang' – het belang bij de procedure – geldt in het fiscale procesrecht als ongeschreven voorwaarde voor ontvankelijkheid van een rechtsmiddel (bijv. bezwaar).  Zonder belang geen rechtsingang, zo stelt de rechtspraak. Iemand heeft 'belang' als zijn ingestelde bezwaar of beroep hem in een betere positie kan brengen met betrekking tot het bestreden besluit. Het moet daarbij gaan om een verbetering voor het besluit waarop de procedure ziet; in de regel niet om een toekomstig belang.

In de zaak waarover de A-G adviseert, heeft belanghebbende (een woningcorporatie) bezwaar gemaakt tegen de aan hem opgelegde nihil-aanslag en verliesvaststellingsbeschikking over 2010. Bij nader inzien wilde de woningcorporatie niet afwaarderen op de huurwoningenportefeuille, maar de dan te constateren winst toevoegen aan een herbestedingsreserve. De inspecteur heeft het bezwaar echter afgewezen, omdat toewijzing ervan zou betekenen dat de aanslag nihil blijft en de verliezen op een lager bedrag worden vastgesteld. Zo bekeken levert dat voor de woningcorporatie geen verbetering, maar eerder een verslechtering van de fiscale positie op.

De A-G onderkent echter dat de woningcorporatie wel degelijk belang heeft bij het ingediende 2010-bezwaar. Weliswaar zou het geschil ook in latere jaren aan de orde kunnen komen – en is volgens de strikte rechtsingang-regel dus (nog) geen ''belang'' in dit jaar –, maar de A-G gaat voor een praktische oplossing. Hij concludeert tot ontvankelijkheid van het bezwaar en bespreekt daarbij drie argumenten. Ten eerste dient het de rechtszekerheid en de eenvoud om gelijk in dit jaar te beslissen over de vorming van de fiscale reserve. Ten tweede dient het de proceseconomie (minder ''kunst en vliegwerk''). Ten derde is het beoogde resultaat van ''feitelijke betekenis'' voor de belanghebbende. Er is namelijk niet alleen sneller rechtszekerheid over de reserve, maar ook wordt het risico op verliesverdamping verminderd. De A-G sluit met deze benadering aan bij de ruimere opvatting van het procesbelang zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State en de Centrale Raad van Beroep die hanteren.

Conclusie

Het is een positieve zaak dat de A-G een verruiming van het begrip ''belang'' voorstelt in het kader van de ontvankelijkheidsvoorwaarde. Weliswaar bestaat een rechtsingang in latere jaren, maar in de literatuur wordt al langer betoogd dat het ''niet meer van deze tijd is'' om belastingplichtigen onnodig lang in onzekerheid te laten over zaken rondom de fiscale winstbepaling. Voor ''elke niet fiscaal-gedeformeerde burger'', zo overweegt de A-G treffend, zal ook duidelijk zijn dat er ''minstens een rechtszekerheidsbelang'' bestaat om de fiscale discussie in dit jaar te beslechten. Interessant is dan ook het pleidooi om – in navolging van het algemene bestuursrecht – het belangbegrip niet strikt te beperken tot de beschikking waarover de procedure gaat, maar beslissend te laten zijn of het rechtsmiddel van ''feitelijke betekenis'' kan zijn voor de indiener. Ik ben zeer benieuwd of de Hoge Raad deze mooie gelegenheid voor versterking van de rechtsbescherming binnen het belastingrecht én de rechtseenheid binnen het bestuursrecht gaat volgen.

Voor meer informatie, zie ook mijn bespreking in TaxVisions. 


Tirza Cramwinckel is genomineerd voor de Stevensprijs 2016. Deze prijs is bedoeld voor de jonge auteur die moeilijke fiscale materie op een eenvoudige en heldere manier beschrijft. Op 20 januari 2017 wordt de winnaar bekendgemaakt. Voor meer informatie, ga naar de website van Wolters Kluwer. 

Related news

22.06.2020 NL law
Public investment funds in the Netherlands - 2020

Articles - What does the fund registration process involve, e.g., what documents are required to be filed? What are the consequences for failing to register a fund that is required to be registered in Dutch jurisdiction? Or, What are the types of entities that can be public funds in your jurisdiction?

Read more

05.06.2020 EU law
Introduction of dividend withholding tax in relation to low tax jurisdictions as per 2024 and update Dutch double tax treaty policy

Short Reads - This Tax Alert will address two Dutch international tax policy proposals as included in letters that the Dutch State Secretary of Finance recently sent to the Dutch parliament on 29 May 2020. We note that the proposals are still subject to parliamentary discussion and that at this moment in time, no legal text is available.

Read more

03.06.2020 NL law
Restructuring & Insolvency in the Netherlands - 2020

Articles - What duties and potential liabilities should the directors/managers have regard to when managing a company in financial difficulties? Is there a specific point at which a company must enter a restructuring or insolvency process? What are the criteria for entry into each restructuring procedure? Or, what impact does each restructuring procedure have on existing contracts?

Read more

10.06.2020 NL law
Tax Controversy: Update June 2020

Short Reads - This Tax Alert will address some recent developments in procedural tax law in The Netherlands. We will discuss some interesting developments in tax legislation, more specifically regarding (i) the implementation of DAC6, (ii) procedural tax law aspects of the Withholding Tax Act 2021 and (iii) publication of penalties for tax offences of professionals. Furthermore, we will reflect on (iv) relevant recent tax case law regarding the defensible position concept.

Read more

21.05.2020 NL law
Stibbe 'Netherlands Tax Firm of the Year'.

Inside Stibbe - The International Tax Review has chosen our Amsterdam Tax team as 'Netherlands Tax Firm of the Year'. This is Stibbe's fourth recognition in recent years, after receiving this distinguished title in 2015, 2017 and 2019.

Read more