Short Reads

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

Advocaat-Generaal doet praktisch voorstel voor het fiscale procesbelang

07.12.2016 NL law

Nog niet zo lang geleden heeft Advocaat-Generaal Wattel ("de A-G") een interessant voorstel gedaan voor versterking van de rechtsbescherming. Dit betreft een advies aan de Hoge Raad om het begrip 'belang' te verruimen.

Geen belang, geen rechtsingang

Het 'belang' – het belang bij de procedure – geldt in het fiscale procesrecht als ongeschreven voorwaarde voor ontvankelijkheid van een rechtsmiddel (bijv. bezwaar).  Zonder belang geen rechtsingang, zo stelt de rechtspraak. Iemand heeft 'belang' als zijn ingestelde bezwaar of beroep hem in een betere positie kan brengen met betrekking tot het bestreden besluit. Het moet daarbij gaan om een verbetering voor het besluit waarop de procedure ziet; in de regel niet om een toekomstig belang.

In de zaak waarover de A-G adviseert, heeft belanghebbende (een woningcorporatie) bezwaar gemaakt tegen de aan hem opgelegde nihil-aanslag en verliesvaststellingsbeschikking over 2010. Bij nader inzien wilde de woningcorporatie niet afwaarderen op de huurwoningenportefeuille, maar de dan te constateren winst toevoegen aan een herbestedingsreserve. De inspecteur heeft het bezwaar echter afgewezen, omdat toewijzing ervan zou betekenen dat de aanslag nihil blijft en de verliezen op een lager bedrag worden vastgesteld. Zo bekeken levert dat voor de woningcorporatie geen verbetering, maar eerder een verslechtering van de fiscale positie op.

De A-G onderkent echter dat de woningcorporatie wel degelijk belang heeft bij het ingediende 2010-bezwaar. Weliswaar zou het geschil ook in latere jaren aan de orde kunnen komen – en is volgens de strikte rechtsingang-regel dus (nog) geen ''belang'' in dit jaar –, maar de A-G gaat voor een praktische oplossing. Hij concludeert tot ontvankelijkheid van het bezwaar en bespreekt daarbij drie argumenten. Ten eerste dient het de rechtszekerheid en de eenvoud om gelijk in dit jaar te beslissen over de vorming van de fiscale reserve. Ten tweede dient het de proceseconomie (minder ''kunst en vliegwerk''). Ten derde is het beoogde resultaat van ''feitelijke betekenis'' voor de belanghebbende. Er is namelijk niet alleen sneller rechtszekerheid over de reserve, maar ook wordt het risico op verliesverdamping verminderd. De A-G sluit met deze benadering aan bij de ruimere opvatting van het procesbelang zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State en de Centrale Raad van Beroep die hanteren.

Conclusie

Het is een positieve zaak dat de A-G een verruiming van het begrip ''belang'' voorstelt in het kader van de ontvankelijkheidsvoorwaarde. Weliswaar bestaat een rechtsingang in latere jaren, maar in de literatuur wordt al langer betoogd dat het ''niet meer van deze tijd is'' om belastingplichtigen onnodig lang in onzekerheid te laten over zaken rondom de fiscale winstbepaling. Voor ''elke niet fiscaal-gedeformeerde burger'', zo overweegt de A-G treffend, zal ook duidelijk zijn dat er ''minstens een rechtszekerheidsbelang'' bestaat om de fiscale discussie in dit jaar te beslechten. Interessant is dan ook het pleidooi om – in navolging van het algemene bestuursrecht – het belangbegrip niet strikt te beperken tot de beschikking waarover de procedure gaat, maar beslissend te laten zijn of het rechtsmiddel van ''feitelijke betekenis'' kan zijn voor de indiener. Ik ben zeer benieuwd of de Hoge Raad deze mooie gelegenheid voor versterking van de rechtsbescherming binnen het belastingrecht én de rechtseenheid binnen het bestuursrecht gaat volgen.

Voor meer informatie, zie ook mijn bespreking in TaxVisions. 


Tirza Cramwinckel is genomineerd voor de Stevensprijs 2016. Deze prijs is bedoeld voor de jonge auteur die moeilijke fiscale materie op een eenvoudige en heldere manier beschrijft. Op 20 januari 2017 wordt de winnaar bekendgemaakt. Voor meer informatie, ga naar de website van Wolters Kluwer. 

Related news

24.09.2020 BE law
Stibbe hosts a webinar on dawn raids organised by IBJ/IJE

Seminar - On 24 September 2020, several Stibbe lawyers ​​​​​explain the rights and obligations of companies when confronted with announced or unannounced raids. What do to when, for example, tax authorities, the competition authorities, police services or a bailiff are at your doorstep?

Read more

08.07.2020 NL law
COVID-19 update and Guidelines published on the Dutch implementation of DAC6

Short Reads - The EU Mandatory Disclosure Directive (“DAC6”), introducing a reporting requirement for intermediaries and/or taxpayers of certain cross-border arrangements that are perceived to be aggressive, is effective as of 1 July in the Netherlands. By his letter of 26 June 2020, the Dutch State Secretary of Finance granted deferral of the Dutch reporting deadlines until 1 January 2021.

Read more

07.07.2020 NL law
Mandatory disclosure-verplichtingen voor grensoverschrijdende constructies (‘DAC6’)

Short Reads - Per 1 juli 2020 zijn intermediairs (en in sommige gevallen belastingplichtigen) gehouden om bepaalde potentieel fiscaal agressieve grensoverschrijdende constructies te melden bij de fiscale autoriteiten. Deze verplichting vloeit voort uit de Nederlandse implementatie van de EU-richtlijn inzake ‘mandatory disclosure’ (hierna: “DAC6”). Met DAC6 beoogt de Europese Commissie de internationale fiscale transparantie te bevorderen en ongewenste fiscale praktijken tegen te gaan.

Read more

15.07.2020 NL law
Emergency Act on Conditional Final Dividend Withholding Tax Levy submitted to Dutch parliament

Short Reads - On Friday 10 July 2020, a member of the Dutch opposition party Groenlinks has submitted an initiative legislative proposal for a Conditional Final Dividend Withholding Tax Levy Emergency Act (the 'Proposal') to Dutch parliament. The Proposal provides for a conditional final Dutch dividend withholding tax ('DWT') levy due in the event of certain cross-border reorganizations.

Read more

22.06.2020 NL law
Public investment funds in the Netherlands - 2020

Articles - What does the fund registration process involve, e.g., what documents are required to be filed? What are the consequences for failing to register a fund that is required to be registered in Dutch jurisdiction? Or, What are the types of entities that can be public funds in your jurisdiction?

Read more