Short Reads

Gaat een algemene, sectoroverstijgende onderwijswet de regeldruk in de onderwijssector bestrijden?

Gaat een algemene, sectoroverstijgende onderwijswet de regeldruk in de onderwijssector bestrijden?

Gaat een algemene, sectoroverstijgende onderwijswet de regeldruk in de onderwijssector bestrijden?

11.09.2015 NL law

Op 4 september 2015 hebben de minister en staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangekondigd te gaan komen met één onderwijswet voor sectoroverstijgende thema’s. Deze algemene onderwijswet wordt in fasen tot stand gebracht. Aanleiding is de toenemende, belemmerende regeldruk in de onderwijssector.  Wij juichen één sectoroverstijgende onderwijswet toe, maar het is wel de vraag of daarmee de regeldruk daadwerkelijk wordt verminderd.

 

Regeldruk in het onderwijs

Al geruime tijd wordt in de onderwijssector een (te) grote regeldruk ervaren. Regeldruk in kwantiteit en kwaliteit: het aantal regels en het soort regels (op wetsniveau of bijvoorbeeld op het niveau van de Inspectie in de vorm van beleid) respectievelijk de duidelijkheid van en bekendheid met regels. Wanneer er een overvloed aan regels is waaraan moet worden voldaan en/of regels niet duidelijk zijn (rechtszekerheid), kan dat de naleving ervan in het gedrang komen.

Van de regeldruk maakt wat ons betreft ook onderdeel uit het (wettelijke) sanctie-instrumentarium in de onderwijssector dat de laatste jaren ook sterk is verruimd. Bovendien lijkt het dat er op dat de toezichthouder vaker en eerder ingrijpt. Deze tendens vereist naar ons idee te meer dat het aantal en soort na te leven regels figuurlijk behapbaar is en dat de inhoud van die regels voldoende duidelijk en rechtszeker is.

In november 2014 besteedde de Vereniging voor onderwijsrecht in wetenschap en praktijk (NVOR) aan dit onderwerp aandacht, ten behoeve waarvan wij het preadvies ‘Publiekrechtelijke sturing van prestaties in het onderwijs: afspreken, interveniëren en openbaar maken’ (ISBN: 9789012394147) hebben geschreven.

Een algemene onderwijswet

De minister en staatssecretaris van OCW zijn zich ook bewust van de regeldruk in de onderwijssector en stelden in dat kader in december 2014 bijvoorbeeld de ‘Regeldrukagenda 2014-2017′ op.

Het nu voorliggende idee om (zoveel als mogelijk) te komen tot één onderwijswet waarin sectoroverstijgende thema’s worden opgenomen, is ook één van de remedies tegen de regeldruk. De minister en staatssecretaris lichten dit voorstel onder meer als volgt toe:

Door deze verschillen in benadering en aanpak wordt de onderwijswetgeving steeds complexer en raakt zij meer en meer versnipperd. Dit maakt het voor scholen en andere betrokkenen steeds lastiger om hier hun weg in te vinden. Wij vinden het daarom wenselijk om te kiezen voor een andere, meer integrale, aanpak.” (zie hiervoor de brief d.d. 4 september 2015).

Zoals gezegd, wij juichen dit idee toe. Het is daarbij wel van belang, zoals OCW zelf ook al onderkend, dat de invoering van zo’n algemene onderwijswet zorgvuldig geschiedt en niet (tijdelijk) leidt tot juist een grotere regeldruk. Immers, naast één algemene onderwijswet zal ook altijd de sectorspecifieke sector blijven bestaan.

Is een algemene onderwijswet een remedie tegen regeldruk?

Dat geeft meteen een bruggetje naar een vraag die wij toch moeten stellen. Leidt het verplaatsen van regels van de sectorwetten en/of al bestaande andere wet- en regelgeving naar een algemene onderwijswet inderdaad tot vermindering van regeldruk? Mogelijk deels wel, omdat met het bestaan van zo’n algemene wet in de toekomst eerder duidelijk zal zijn welke regels het fundament van het onderwijs als zodanig betreffen en welke alleen voor een specifieke sector gelden gelet op de bijzondere kenmerken van die sector (zo zullen voor bijvoorbeeld het examen in het voortgezet onderwijs andere eisen gelden dan voor de tentaminering in het hoger onderwijs). Deels echter in ieder geval ook niet, omdat de regeldruk naar ons idee (ook) wordt ervaren als gevolg van:

  1. het aantal regels,
  2. de soms onduidelijke, maar wel vereiste samenhang tussen die regels van verschillende niveaus (wetgeving, lagere regelgeving, toezichtkaders Inspectie en overige gedragslijnen),
  3. het bestaan van regels die voor onderwijsinstellingen niet duidelijk zijn, in die zin dat zij niet weten wat van hen wordt verwacht (bijvoorbeeld ten aanzien van steeds vaker gehanteerde open geformuleerde zorgplichten), en
  4. een en ander bezien in relatie met vaker voorkomende sanctionering van die regels, waarbij bovendien de soorten sancties ook vaker zwaarder zijn, en de openbaarmaking van die sancties op zichzelf ook al potentieel negatieve gevolgen voor onderwijsinstellingen met zich brengt.

Conclusie

Gelet op het voorgaande zou het dus niet alleen mooi zijn wanneer er een algemene onderwijswet komt. Het zou helemaal mooi zijn wanneer bij die exercitie de wetgever/OCW zichzelf ook telkens afvraagt of bepaalde onderwijsregels (i) nog bestaansrecht hebben en/of (ii) in de nieuwe wet duidelijker kunnen worden geformuleerd. Dat biedt dan ook meer basis voor het zo nodig door de overheid interveniëren ten laste van de autonomie van een onderwijsinstelling en het zo nodig sanctioneren.

Het bericht ‘Gaat een algemene, sectoroverstijgende onderwijswet de regeldruk in de onderwijssector bestrijden?‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

 

Team

Related news

29.06.2020 NL law
ABC-constructie bij vastgoedtransactie: verkoopbedrijf heeft afgeleid belang en is niet ontvankelijk bij bestuursrechter

Short Reads - Het zijn van ‘belanghebbende’ is een noodzakelijke voorwaarde om een ontvankelijk beroep te kunnen instellen bij de bestuursrechter (artikel 1:2 lid 1 Awb). Een persoon moet een zelfstandig en eigen belang hebben dat niet is afgeleid van een ander om als belanghebbende te kunnen worden aangemerkt. Dit is het leerstuk van afgeleid belang.

Read more

02.07.2020 NL law
De NOW 2: de overeenkomsten en verschillen ten opzichte van de eerste tranche

Short Reads - De Tweede tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW 2”) is op 25 juni 2020 in de Staatscourant gepubliceerd. Vanaf 6 juli 2020 kunnen werkgevers een aanvraag indienen voor een NOW 2-subsidie. In ons eerdere blog over de NOW zijn we uitgebreid ingegaan op de subsidierechtelijke aspecten van deze regeling. De NOW 2 sluit vanuit subsidierechtelijk perspectief in hoofdlijnen aan bij de eerste NOW (“NOW 1”). In de NOW 2 zijn er echter een aantal subsidieverplichtingen toegevoegd.

Read more

23.06.2020 NL law
Overzichtsuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak over artikel 8:29 Awb: verzoek tot geheimhouding van stukken bij de bestuursrechter

Short Reads - De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in een overzichtsuitspraak van 10 juni 2020 de jurisprudentie over artikel 8:29 Awb op een rij gezet. Deze belangrijke uitspraak geeft duidelijke handvatten voor de rechtspraktijk met betrekking tot de vraag wanneer een procespartij onder geheimhouding stukken aan de bestuursrechter mag toezenden, zodat andere partij(en) er geen kennis van kunnen nemen.

Read more

23.06.2020 NL law
Wetsvoorstel stikstofreductie en natuurverbetering: structurele aanpak voor de stikstofproblematiek?

Short Reads - Van 27 mei 2020 tot en met 10 juni 2020 heeft het conceptvoorstel voor de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in internetconsultatie voorgelegen. In dit conceptwetsvoorstel heeft het kabinet zijn nieuwe structurele aanpak van de stikstofproblematiek verankerd. Anders dan het Programma Aanpak Stikstof (PAS) voorziet het conceptwetsvoorstel niet in een systeem voor de toekenning van ontwikkelingsruimte voor vergunningverlening, maar in een systeem waarbij condities en herstel van de natuur in Natura 2000-gebieden voorop staan.

Read more