Short Reads

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland

23.06.2015 NL law

Schaliegas is een hot topic binnen de Europese Unie en ook in Nederland. In tijden waar fossiele brandstoffen schaars worden, biedt het mogelijk een nieuwe energiebron. Tegelijkertijd zorgt het voor onrust in de samenleving, mede wegens de milieugevolgen die kunnen ontstaan door de bijbehorende techniek van fracking. Of het kabinet schaliegaswinning werkelijk gaat toestaan in Nederland zal het bepalen in de structuurvisie Schaliegas.

Voor het kabinet deze structuurvisie kan vaststellen, moeten enkele stappen worden doorlopen. Een aantal van deze stappen heeft reeds plaatsgevonden in 2014, andere stappen worden in de nabije toekomst verwacht:

  • Ter voorbereiding van de structuurvisie voeren de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu een aantal onderzoeken uit. Eén van deze onderzoeken heeft betrekking op de mogelijke milieueffecten door schaliegaswinning. Dit gebeurt in een plan-milieueffectrapport (“plan-MER”). Het concept van de Notitie reikwijdte en detailniveau (“concept notitie”) voor het plan-MER heeft op 28 mei 2014 ter inzage gelegen. Hiertegen konden zienswijzen worden ingediend.
  • In navolging op de concept notitie en de ingediende zienswijzen wordt er een definitief plan-MER opgesteld. Op basis van het plan-MER en andere onderzoeken wordt een ontwerp-structuurvisie Schaliegas opgesteld. Deze wordt verwacht na de zomer van 2015. Deze zal zes weken ter inzage worden gelegd.
  • Eind 2015 wordt de definitieve structuurvisie Schaliegas verwacht. De structuurvisie zal duidelijkheid verschaffen over de (on)mogelijkheden van schaliegaswinning in Nederland. Tot die tijd zijn proefboringen naar schaliegas niet toegestaan en worden de (drie) reeds verleende exploratievergunningen naar schaliegas aangehouden.

Rol Europese Unie

De Europese Unie heeft zich niet afzijdig gehouden van de schaliegasdiscussie. Op 22 januari 2014 heeft de Europese Commissie haar opinie over schaliegaswinning in de Europese Unie neergelegd in de Aanbeveling betreffende de minimumbeginselen voor de exploratie en productie van koolwaterstoffen (zoals schaliegas) met gebruikmaking van grootvolumehydrofracturering (“Aanbeveling”). De Aanbeveling geeft minimumbeginselen die lidstaten een handleiding kan bieden bij de exploratie en productie van schaliegas, zoals bij het opstellen van een plan-MER. Lidstaten “worden aangemoedigd” deze minimumbeginselen toe te passen wanneer zij hun regelgeving inzake schaliegaswinning aanpassen, maar zij zijn hiertoe niet verplicht. Het opstellen van een plan-MER door de Ministers sluit aan bij de Aanbeveling.

Onderzoek en publicaties

Naar aanleiding van de Aanbeveling en de concept notitie heb ik in het kader van mijn afstudeerscriptie voor de masters staats- en bestuursrecht en Europees recht onderzoek gedaan naar de vraag of de huidige en toekomstige regelgeving rondom schaliegaswinning in Nederland en de Europese Unie in overeenstemming is met de algemene beginselen en milieurechtelijke beginselen van Unie- en nationaal recht. Mijn bevindingen heb ik samengevat en opgenomen in een artikel in het tijdschrift Milieu en Recht. In deze bijdrage worden eerst de algemene beginselen van subsidiariteit, decentralisatie, transparantie, participatie en integratie behandeld. Deze beginselen hebben geen betrekking op de mogelijke milieueffecten van schaliegaswinning, maar kijken naar de vraag hoe er wel of geen publieke acceptatie kan worden gecreëerd ten opzichte van een dergelijk groot en onbekend project als schaliegaswinning in Nederland. Vervolgens worden de milieurechtelijke beginselen van voorzorg en preventie langsgelopen, waarbij wordt gekeken of de nationale en Europese regelgeving de vereisten uit deze beginselen adresseert. Ik concludeer dat de Aanbeveling en de concept notitie enkele aanpassingen behoeven om in overeenstemming te komen met de ratio achter de verschillende beginselen. Mijn onderzoek sluit ik af met enkele concrete aanbevelingen aan de ministers van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu voor het definitief vaststellen van de plan-MER en de bijbehorende structuurvisie Schaliegas.

De publicatie ‘Schaliegaswinning: een gewin voor een ieder en het milieu?‘ is verschenen in Milieu en Recht 2015/64, afl. 5. Het gehele onderzoek ‘Shale gas extraction: In line with the general (environmental) principles of Union and Dutch law?’ is hier te lezen. Het bericht ‘Schaliegaswinning: op weg naar een beslissing voor Nederland‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

 

Related news

02.07.2020 NL law
New competition tool: something old, something new, something borrowed

Short Reads - Large online platforms may face more regulatory obligations, whilst non-dominant companies’ unilateral conduct may soon be curbed. The European Commission intends to tool up its kit by adding a new regulation to keep digital gatekeepers in check, as well as providing more clarity on how to define digital markets in its new Market Definition Notice.

Read more

02.07.2020 NL law
European Commission to pull the strings of foreign subsidies

Short Reads - The European Commission is adding powers to its toolbox to ensure a level playing field between European and foreign(-backed) companies active on the EU market. On top of merger control and Foreign Direct Investment screening obligations, companies may also need to account for future rules allowing scrutiny of subsidies granted by non-EU governments if those subsidies might distort the EU Single Market.

Read more

29.06.2020 NL law
ABC-constructie bij vastgoedtransactie: verkoopbedrijf heeft afgeleid belang en is niet ontvankelijk bij bestuursrechter

Short Reads - Het zijn van ‘belanghebbende’ is een noodzakelijke voorwaarde om een ontvankelijk beroep te kunnen instellen bij de bestuursrechter (artikel 1:2 lid 1 Awb). Een persoon moet een zelfstandig en eigen belang hebben dat niet is afgeleid van een ander om als belanghebbende te kunnen worden aangemerkt. Dit is het leerstuk van afgeleid belang.

Read more

23.06.2020 NL law
Wetsvoorstel stikstofreductie en natuurverbetering: structurele aanpak voor de stikstofproblematiek?

Short Reads - Van 27 mei 2020 tot en met 10 juni 2020 heeft het conceptvoorstel voor de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in internetconsultatie voorgelegen. In dit conceptwetsvoorstel heeft het kabinet zijn nieuwe structurele aanpak van de stikstofproblematiek verankerd. Anders dan het Programma Aanpak Stikstof (PAS) voorziet het conceptwetsvoorstel niet in een systeem voor de toekenning van ontwikkelingsruimte voor vergunningverlening, maar in een systeem waarbij condities en herstel van de natuur in Natura 2000-gebieden voorop staan.

Read more