Short Reads

Bouwsector en corona: onnodig op de rem?

Construction sector and corona: on the brakes unnecessarily?

Bouwsector en corona: onnodig op de rem?

09.04.2020 NL law

In de bouwsector lijkt de coronacrisis de productie hier en daar onnodig af te remmen. Met name valt op dat vergunningverlening vertraagt. Voorts leggen opdrachtgevers bepaalde bouwprojecten stil. Ook worden aanbestedingen uitgesteld. Hieronder wordt de vraag behandeld in hoeverre bevoegde gezagen en opdrachtgevers daarbij in hun recht staan. Ten aanzien van aanbestedingen wordt een clausule voorgesteld waarmee deze doorgang kunnen vinden – rekening houdend met de onzekerheden rond corona.

Vergunningverlening

De maatregelen vanwege de coronacrisis hebben ook hun effect op de praktijk van vergunningverlening. Wat gebeurt er als bouwplaatsen stil komen te liggen of geen uitvoering kan worden gegeven aan een verleende omgevingsvergunning vanwege de coronamaatregelen? Wij zien in ieder geval voor verlening van een omgevingsvergunning voor bouwen (art. 2.1, aanhef en lid 1 onder a Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) geen grond om deze op voorhand te weigeren vanwege zorgen over uitwerking van de coronamaatregelen. Er gelden limitatieve weigeringsgronden voor een omgevingsvergunning voor bouwen (art. 2.10 Wabo), zoals strijdigheid met het bestemmingsplan of het Bouwbesluit 2012.

Let wel, dit betreft alleen het toetsingskader voor de omgevingsvergunning voor bouwen. Wanneer ook andere (omgevings)vergunningen voor een project zijn vereist, spelen ruimere toetsingskaders een rol waarbij geen sprake is van limitatieve weigeringsgronden. In dat geval kan er meer ruimte zijn om de uitwerking van de coronamaatregelen mee te nemen in de belangenafweging voor vergunningverlening. Bijvoorbeeld in geval van een omgevingsvergunning voor afwijken van het bestemmingsplan of een vergunning of ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming. Ook dan zal een vergunningverlener echter goed moeten kunnen onderbouwen hoe de coronamaatregelen precies de belangen raken die in het kader van de vergunningverlening moeten worden beschermd. Dat zal veelal niet goed mogelijk zijn. Hoewel weigering van een vergunning vanwege de coronamaatregelen niet direct voor de hand ligt, kan het wel zijn dat het bevoegde gezag meer dan anders gebruikt maakt van de mogelijkheden om de beslistermijn te verlengen of op te schorten zodat het langer kan duren voordat een vergunning wordt verleend. Kort gezegd geldt dat de beslistermijn voor een omgevingsvergunning eenmalig met zes weken kan worden verlengd (art. 3.9 lid 2 respectievelijk 3.12 lid 8 Wabo). Van opschorting van de beslistermijn kan in beginsel alleen sprake zijn wanneer de aanvraag niet compleet is, de aanvrager toestemming heeft gegeven of sprake is van overmacht (art. 4:15 Awb). Als richtlijn voor een geval van overmacht zien we dat de VNG een extreme situatie noemt waarin 40% van een gemeente ziek thuis zit vanwege de corona-uitbraak. Die situatie doet zich niet of slechts bij hoge uitzondering voor.

Stilleggen bouwprojecten door opdrachtgevers

In ons vorige bericht (Enkele juridische aspecten van de coronacrisis in de bouw- en huursector) is reeds toegelicht dat, ingeval van overmacht, bepaalde bevoegdheden toekomen aan zowel opdrachtgevers als aannemers. Echter, zolang uitvoering van bouwwerkzaamheden door de overheid niet (rechtmatig) is verboden, is van overmacht aan de zijde van de opdrachtgever in de regel geen sprake. Opdrachtgevers kunnen zich dan niet op overmacht beroepen bij het stilleggen van werkzaamheden.

Opdrachtgevers kunnen wel overgaan tot (tijdelijke)schorsing van de werkzaamheden (§ 14 lid 1 UAV 2012; § 16 lid 1 UAV-GC 2005). Dit heeft als consequentie dat de opdrachtgever door de aannemer naar aanleiding van de schorsing genomen maatregelen dient te vergoeden, evenals de schade die de aannemer lijdt als gevolg van de schorsing. Wanneer de schorsing langer dan 1 maand duurt, heeft de aannemer daarnaast recht op een evenredige betaling voor het uitgevoerde deel van de werkzaamheden, voor zover dit niet reeds gebeurde (14 lid 5 UAV 2012; § 16 lid 4 UAV-GC 2005).

Opschorting aanbestedingen

Het is zichtbaar dat opdrachtgevers aanbestedingen in de bouw uitstellen. Daaraan ligt vaak de redenering ten grondslag dat opdrachtgevers en inschrijvers de gevolgen (alleen al de duur) van de coronacrisis niet kunnen overzien. Daarom zou het aanbesteden van nieuwe opdrachten nu geen zin hebben.

Allereerst: aanbestedingen zijn voor een groot deel een “digitale exercitie” en kunnen dus ook in deze tijd goed worden uitgevoerd. Overleggen, presentaties e.d. kunnen goed via Skype for Business, Microsoft Teams of andere digitale (vergader) platformen plaatsvinden. Wel is het zo dat, ten tijde van de gunning of in elk geval voor aanvang van de werkzaamheden zo veel mogelijk duidelijk zou moeten zijn wat de gevolgen van de coronacrisis voor het desbetreffende werk zijn. Daartoe kunnen opdrachtgevers in hun aanbestedingsdocumenten een voorbehoud maken. Bijvoorbeeld met de volgende clausule: "Bij de Inschrijving dient te worden aangenomen dat, ten tijde van de aanvang van de Werkzaamheden, er geen maatregelen meer van kracht zullen zijn ter beperking van de verspreiding van het corona-virus. In de te gunnen overeenkomst zal de volgende bepaling worden opgenomen:

  1. Als, @ weken voor de aanvang van de Werkzaamheden nog maatregelen van kracht zijn ter beperking van de verspreiding van het corona-virus zal de Opdrachtgever de Opdrachtnemer uitnodigen om een prijsaanbieding te doen als bedoeld in par 45-2 UAV-GC waarin de gevolgen van de van kracht zijnde maatregelen door de Opdrachtnemer worden beprijsd, en de gevolgen voor de planning worden beschreven. Opdrachtgever zal daarbij aangeven gedurende welke periode moet worden aangenomen dat de maatregelen nog van kracht zullen blijven.
  2. Opdrachtnemer zal deze prijsaanbieding doen binnen @ dagen na het schriftelijke verzoek daartoe van Opdrachtgever.
  3. De Opdrachtgever zal binnen @ dagen na ontvangst daarvan laten weten of hij de prijsaanbieding aanvaardt.
  4. Als de Opdrachtgever de prijsaanbieding aanvaardt zal hij een Wijziging opdragen conform die prijsaanbieding.
  5. Als de Opdrachtgever de prijsaanbieding niet aanvaardt zal de Overeenkomst geacht worden te zijn beëindigd. Als gevolg van die beëindiging zullen partijen over een weer geen verplichtingen meer hebben, met dien verstande dat de Opdrachtgever aan de Opdrachtnemer een vaste vergoeding voor inschrijfkosten van Euro @ zal betalen, binnen 30 dagen na beëindiging.”

Deze bepaling is gebaseerd op de UAC-GC maar kan eenvoudig worden omgewerkt tot UAV-overeenkomsten of andere bouwcontracten. Gelet op de tijd die met een aanbesteding gepaard gaat kan het goed zijn dat na gunning uiteindelijk geen Wijziging i.v.m. het corona virus behoeft te worden opgedragen of slechts voor een beperkte periode.

Meer over het coronavirus

Meer publicaties over de impact van het coronavirus leest u op onze website. Hier vindt u ook een lijst met contactpersonen binnen ons kantoor die u kunnen adviseren bij vragen over de implicaties van het coronavirus voor uw bedrijf.

Team

Related news

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

14.05.2020 NL law
Corona-special

Articles - Sinds de uitbraak van het coronavirus als veroorzaker van de ziekte COVID-19 lijkt alles anders. Tijdens zijn persconferentie op 31 maart jongstleden verwoordde minister-president Rutte dat door de huidige crisis, als gevolg van de uitbraak van het coronavirus, te omschrijven als een van de hevigste crises in de geschiedenis buiten oorlogstijd. Als historicus had de minister-president wellicht kunnen wijzen op de pandemie die letterlijk een eeuw geleden de wereld trof, toen het virus dat bekend staat als de ‘Spaanse griep’ in de nasleep van een oorlog rondwaarde.

Read more

13.05.2020 NL law
Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Short Reads - Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de PAS-uitspraken toelaatbaar zijn.

Read more

14.05.2020 NL law
Wijziging NOW: voorafgaande instemming over openbaarmaking in NOW op gespannen voet met de Awb en de Wob

Short Reads - Op 2 april 2020 is de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (“NOW”) in werking getreden. De regeling is snel tot stand gekomen als maatregel tegen de nadelige gevolgen van de corona-crisis. In de praktijk bleek dat de regeling onvolkomenheden bevat en wijzigingen en aanvullingen nodig zijn. Op 4 mei 2020 is een regeling tot wijziging van de NOW gepubliceerd in de Staatscourant.

Read more

13.05.2020 NL law
De algemene vergadering en COVID-19

Articles - De uitbraak van het coronavirus stelt ons land voor enorme uitdagingen en heeft aanleiding gegeven tot overheidsmaatregelen die het dagelijks leven van alle Nederlanders verregaand beïnvloeden. Menig huiskamer is omgetoverd tot home-office, horecagelegenheden zijn gesloten en de vele zomerfestivals die ons land kent, kunnen voorlopig geen doorgang vinden. Maar de coronacrisis heeft ook gevolgen voor de organisatie van het belangrijkste evenement voor aandeelhouders van Nederlandse beursvennootschappen: de jaarlijkse algemene vergadering (AVA).

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring