Articles

Schadevergoeding bij Raad van State zelfs bij verlies van belang ?

Schadevergoeding bij Raad van State zelfs bij verlies van belang

Schadevergoeding bij Raad van State zelfs bij verlies van belang ?

03.07.2018

De voorwaarden waaronder de Raad van State een schadevergoeding kan toekennen, blijven vragen oproepen. De Raad zag zich opnieuw geconfronteerd met een interessant vraagstuk: "wat met een verzoek tot schadevergoeding indien het belang van de verzoekende partij initieel voorhanden is, maar gedurende de vernietigingsprocedure teloor gaat?".

De Algemene Vergadering van de Raad oordeelde bij arrest van 21 juni 2018 dat dit op zich het onderzoek van het verzoek tot schadevergoeding tot herstel niet verhindert. Dit verruimt de mogelijkheden tot schadevergoeding bij de Raad.

De regel

Elke partij - verzoekende of tussenkomende - die de nietigverklaring van een akte, een reglement, of een stilzwijgend afwijzende beslissing eist, kan de Raad van State vragen om haar bij wijze van arrest een schadevergoeding tot herstel toe te kennen ten laste van de steller van de bestreden handeling (artikel 11bis van de Wetten op de Raad van State).

Een dergelijke schadevergoeding is evenwel slechts aan de orde voor zover de partij die hierom verzoekt, een nadeel heeft geleden omwille van de onwettigheid waarmee de bestreden handeling is behept.

Maar: blijft verzoek tot schadevergoeding actueel zelfs indien belang bij vernietigingsberoep dat niet langer is?

De Algemene Vergadering van de Raad van State deed recent uitspraak over de vraag of een verzoekende partij nog altijd belang heeft om de onwettigheid van een beslissing te laten vaststellen om daarna een uitspraak over haar verzoek tot schadevergoeding als de verzoekende partij:

  1. haar belang in de loop van de vernietigingsprocedure heeft verloren; en
  2. een verzoek om schadevergoeding tot herstel indiende voor de uitspraak die de onontvankelijkheid van de vordering (wegens gebrek aan belang) vaststelt .

De Algemene Vergadering van de Raad van State oordeelt alleen in zeer specifieke omstandigheden, zoals om de eenheid van rechtspraak te waarborgen.

Dat de Algemene Vergadering deze vraag ter behandeling voor zich kreeg, hoeft niet te verbazen. Immers, artikel 11bis van de Wetten op de Raad van State bleek op dit punt al voer voor discussie, nog voor het goed en wel in werking was getreden.

Waar de afdeling Wetgeving van de Raad van State namelijk van oordeel was dat het nieuwe artikel 11bis niet de mogelijkheid bood om schadevergoeding toe te kennen aan een verzoeker die, in de loop van de procedure, zijn belang verliest om de nietigverklaring te vorderen, nam de staatssecretaris voor Staatshervorming in het kader van de besprekingen in de Commissie voor Binnenlandse Zaken een tegengesteld standpunt in. Volgens de staatssecretaris zou het nieuwe artikel 11bis de Raad van State toestaan om alsnog te oordelen over de wettigheid van een bestreden bestuurshandeling, zelfs indien zich een evolutie voordeed in de concrete persoonlijke situatie van de verzoeker.

Hoewel er ook iets valt te zeggen voor de interpretatie van de afdeling Wetgeving van de Raad van State , primeert volgens de Algemene Vergadering de ratio legis van artikel 11bis van de Wetten op de Raad van State .

In het licht van deze ratio legis besluit de Algemene Vergadering van de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State bij arrest dd. 21 juni 2018 (raadpleeg het arrest hier) dat de omstandigheid dat de verzoekende partij in de loop van het geding haar belang verloren heeft, niet belet om het verzoek tot schadevergoeding tot herstel te onderzoeken voor zover:

  • een onwettigheid blijkt (zie met betrekking tot deze voorwaarde onze eerdere blog); en
  • de ontvankelijkheidsvoorwaarden van het annulatieberoep zijn voldaan bij het instellen ervan.

In de hypothese waar de vordering van bij het begin onontvankelijk is (bv. bij gebrek aan belang) is deze rechtspraak niet bruikbaar.

In het licht van de specifieke omstandigheden van de zaak in het kader waarvan de Algemene Vergadering zich heeft uitgesproken, geldt ons inziens nog een derde voorwaarde:

  • voor de uitspraak van het arrest dat de niet-ontvankelijkheid van de vordering (wegens gebrek aan belang) vaststelt, is een verzoek om schadevergoeding tot herstel  ingediend.

Concreet gevolg

Vandaag wijst de Raad van State een vernietigingsberoep zonder meer als onontvankelijk af eenmaal vaststaat dat de verzoekende partij niet langer beschikt over een actueel belang bij haar vernietigingsberoep.

Deze praktijk is evenwel moeilijk verenigbaar met de vaststelling dat (i) artikel 11bis van de Wetten op de Raad van State de vaststelling van een ontwettigheid vereist; en (ii) het belangverlies van verzoekende partij volgens de Algemene Vergadering alsnog de vaststelling van een onwettigheid niet verhindert .

Het laat zich dus aanzien dat de Raad van State de huidige praktijk zal dienen bij te sturen om tegemoet te komen aan het standpunt van de Algemene Vergadering. Een beoordeling van de grond van de zaak zal immers toch nog relevant zijn, zelfs al zou het belang van verzoekende partij in de loop van de vernietigingsprocedure zijn teloorgegaan. Zo niet dreigt een recht op schadevergoeding tot herstel bij voorbaat onmogelijk te worden. Vereist is dan wel dat de verzoekende partij tijdens de procedure nog een verzoek tot schadevergoeding heeft ingediend.

Benieuwd hoe de Raad van State zal omgaan met deze evolutie. Zeker is alleszins dat het laatste nog niet is gezegd over het recht op schadevergoeding bij de Raad van State.

---

Nog vragen over het recht op schadevergoeding tot herstel bij de Raad van State? Aarzel niet om ons te contacteren.

Team

Related news

13.11.2019 NL law
Een strategisch actieplan voor het gebruik van AI door de overheid

Short Reads - Een paar jaren geleden hoorde je er nog nauwelijks over, maar nu kan je er bijna niet meer om heen: kunstmatige intelligentie, ook wel artificiële intelligentie (AI) genoemd.  AI verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken. Denk aan zelfrijdende auto's of slimme thermostaten. 

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

13.11.2019 NL law
Billijker bestuursrecht met minder formele rechtskracht

Short Reads - De recente uitspraken van de Hoge Raad over de Groningse aardbevingsschade en die van de Afdeling bestuursrechtspraak over het terugvorderen van toeslagen voor kinderopvang hebben meer met elkaar te maken dan menigeen op voorhand zal denken. Zowel de Hoge Raad als de Afdeling kiest daarin namelijk – terecht – voor een verdere versoepeling van de leer van de formele rechtskracht van besluiten. Een leer die vaak wordt bekritiseerd vanwege de onnodig onbillijke uitkomsten daarvan in sommige zaken.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

13.11.2019 NL law
Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties

Short Reads - Op donderdag 7 november 2019 was prof. mr. Pieter van Vollenhoven te gast bij ons op kantoor voor het seminar "Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties". In het sprekerspanel met o.a. Berthy van den Broek, Janet van de Bunt, Monique de Groot en Edwin Renzen en ook in de zaal waren de meesten duidelijk gecharmeerd van zo’n fonds Van Vollenhoven. Maar er blijven nog genoeg vragen over hoe zo’n fonds precies zou moeten worden ingericht.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring