Articles

Omgevingsvergunning zonnepark: ruimtelijk aanvaardbaar?

Omgevingsvergunning zonnepark: ruimtelijk aanvaardbaar?

Omgevingsvergunning zonnepark: ruimtelijk aanvaardbaar?

10.07.2018 NL law

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft een tussenuitspraak gedaan over een omgevingsvergunning voor een grootschalig zonnepark bij Sappemeer in de gemeente Midden-Groningen. Het college moet beter onderbouwen waarom de ruimtelijke gevolgen van het zonnepark voor omwonenden aanvaardbaar zijn. De huidige motivering, namelijk dat glastuinbouw was toegestaan en het zonnepark daarop geen grote inbreuk maakt, acht de Afdeling onvoldoende.

Grondgebonden zonneparken moeten een belangrijke bijdrage gaan leveren aan het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen en staan ook vol in de media in de aandacht vanwege vragen over de gevolgen voor de omgeving en het grondgebruik. Met de door het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Midden-Groningen verleende omgevingsvergunning moet één van de (tot nog toe) grootste zonneparken van heel Nederland mogelijk worden gemaakt.

Vernietiging door de rechtbank: geen vvgb en niet gekeken naar cumulatieve gevolgen

Voordat wij ingegaan op de uitspraak van de Afdeling zelf, gaan we eerst kort in op de uitspraak van de rechtbank. De rechtbank vernietigde de omgevingsvergunning , onder meer omdat de vereiste verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad ("vvgb") ontbrak De gemeenteraad had beoogd de vergunning onder te brengen in een categorie van gevallen waarvoor geen vvgb was vereist, maar het besluit waarbij deze categorieën werden vastgesteld, was volgens de rechtbank niet op juiste wijze gepubliceerd en daarom niet in werking getreden. Verder oordeelde de rechtbank dat het college de cumulatie van gevolgen voor het woon- en leefklimaat van omwonenden niet kenbaar bij de beoordeling had betrokken.

De Afdeling onderschrijft het oordeel van de rechtbank en laat daarom de vernietiging van de omgevingsvergunning in stand. Vervolgens moet de Afdeling beoordelen of een nieuw besluit, genomen ter reparatie van het vernietigde besluit, wel stand kan houden. In ieder geval zijn de twee eerdere gebreken geheeld: er is nu wel een vvgb en de motivering over de cumulatieve gevolgen houdt stand.

De omgevingsvergunning: geen grote inbreuk op het bestaande planologische regime?

Diverse omwonenden brengen bij de Afdeling tegen het nieuwe besluit naar voren dat het college volgens hen bij de belangenafweging is uitgegaan van de onjuiste veronderstelling dat in de bestaande situatie op vrijwel de gehele locatie al glastuinbouw is toegestaan, waardoor de ruimtelijke gevolgen van het zonnepark beperkt zouden zijn. De Afdeling volgt omwonenden hierin.

De Afdeling oordeelt dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd dat het zonnepark "geen grote inbreuk op het planologische regime" zou maken. De mogelijkheid om een wijzigingsplan voor de gehele locatie vast te stellen waardoor glastuinbouw mogelijk zou worden, wordt namelijk beperkt door bepalingen uit de planregels en de Omgevingsverordening van de Provincie Groningen ("Omgevingsverordening"). Het college heeft hiermee geen rekening gehouden. Dat er op de gehele locatie van het zonnepark al glastuinbouw mogelijk zou zijn, waardoor de ruimtelijke gevolgen van het zonnepark beperkt zouden blijven, staat daarom verre van vast. Het college moet daarom van de Afdeling opnieuw motiveren waarom de nadelige effecten van het zonnepark voor omwonenden aanvaardbaar zijn.

Waarmee moet het college aan de slag?

De overstap naar meer duurzame energie is momenteel een hot topic. De Rijksoverheid wil in 2050 bijna geen uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 meer en beoogt op diverse manieren een duurzame energievoorziening te bereiken. Grootschalige zonneparken zijn hierbij van cruciaal belang. De komst van deze parken is daarom onvermijdelijk. Door heel Nederland zijn projecten in ontwikkeling waarbij zonneparken gerealiseerd zullen worden. Het park bij Sappemeer is met 117 hectare aan zonnepanelen één van de grootsten.

De belangen die gemoeid zijn met deze ontwikkelingen kunnen echter conflicteren met de belangen van bijvoorbeeld omwonenden, die vrezen voor aantasting van hun woonomgeving en uitzicht, en boeren, die bang zijn dat zonneparken ten koste gaan van grote stukken landbouwgrond. Om die reden bevreemdt het niet dat provincies kaders geven voor de komst van zonneparken en dat gemeenten een deugdelijke afweging van de betrokken belangen moeten maken bij de afgifte van een omgevingsvergunning voor een zonnepark. Gemeenten moeten daarbij uiteraard, en zoals blijkt uit deze uitspraak van de Afdeling, een dragende motivering geven waarom zonneparken geen grote inbreuk op het bestaande planologische regime maken.

De provincie Groningen heeft in de Omgevingsverordening ook regels opgenomen voor realisatie van zonneparken. Uitgangspunt is dat bestemmingsplannen in de provincie niet voorzien in de plaatsing van een zonnepark. Onder voorwaarden is het mogelijk om bij omgevingsvergunning af te wijken van dit verbod. Een voorwaarde is om de omgevingsvergunning te beperken tot een looptijd van maximaal 30 jaar. Deze bepaling is opgenomen om definitieve plaatsing van zonneparken tegen te gaan. De Omgevingsverordening beoogt daarmee te voorkomen dat locaties die geschikt zijn als woongebied of bedrijventerrein definitief door zonneparken worden verdrongen.

Wat moet het college nu gaan doen? Voor de buitenplanse afwijking van een bestemmingsplan onder artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 3º van de Wabo, moet gemotiveerd worden dat de omgevingsvergunningsaanvraag voldoet aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening en moeten de betrokken belangen zorgvuldig zijn afgewogen. Het college heeft daarbij beleidsruimte. Daarbij kan het bestaande planologische regime wel van belang zijn voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid van een verandering, zie bijvoorbeeld de uitspraken van de Afdeling van 13 juni 2018 en 25 april 2018. Dit is echter een geheel andere situatie dan wanneer sprake is van het opnieuw bestemmen van bestaand legaal gebruik: dat moet in principe opnieuw positief bestemd worden. Aangezien met het zonnepark sprake is van een verandering van het planologisch regime, moet het college nogmaals bezien en deugdelijk motiveren of de belangen die gemoeid zijn met de realisatie van het zonnepark om de doelstellingen voor duurzame energie te halen opwegen tegen het belang van omwonenden bij het behoud van hun woonomgeving en uitzicht. Indien de ruimtelijke gevolgen van het zonnepark voor omwonenden aanvaardbaar worden geacht, kan de realisatie van het zonnepark in Midden-Groningen dan alsnog doorgang vinden.

Team

Related news

10.10.2019 NL law
Valérie van 't Lam and Jan van Oosten speak during the Day of the Environmental and Planning Act

Speaking slot - Valérie van ’t Lam has been invited to speak at the “Companies, Environment and the Environment plan” session during the Day of the Environmental and Planning Act (Omgevingswet), which will be held on 10 October 2019. Besides Valérie, Jan van Oosten will speak at the session “Transitional law and the Environmental and Planning Act”.

Read more

19.09.2019 NL law
De kloof tussen stad en platteland: gekraai om niets?

Short Reads - In Frankrijk werd het nieuws deze zomer deels beheerst door de juridische strijd over het matineuze gekraai van haan Maurice. Die zomer begon zowat in mei van dit jaar toen het echtpaar Biron een zaak aanhangig maakte bij de rechtbank in Rochefort vanwege overlast van hun buurhaan.

Read more

18.09.2019 NL law
Consultatie herijking Grondwetsherzieningsprocedure: Tweede Kamer gekozen na eerste lezing moet tweede lezing afronden

Short Reads - Op 3 september 2019 is een internetconsultatie gestart over een wetsvoorstel dat onduidelijkheden moet wegnemen over de tweede lezing van Grondwetsherzieningsvoorstellen. Kort gezegd komt het wetsvoorstel er op neer dat de Tweede Kamer die aansluitend op de eerste lezing wordt gekozen, de tweede lezing moet afronden. Gebeurt dat niet dan vervalt het voorstel van rechtswege. Daarmee borduurt de regering voort op haar eerdere Kamerbrief van 21 februari 2019 waarin zij haar visie over de procedure tot herziening van de Grondwet uit de doeken doet (Kamerstukken II 2018/19, 31 570, 35).

Read more

18.09.2019 NL law
Geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel, wat nu?

Short Reads - Zoals bekend heeft de Afdeling op 29 mei 2019 (Amsterdamse dakopbouw,) de eisen voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel versoepeld. Het perspectief van de burger staat sindsdien centraler. Dat plaatst overheden voor een nieuw probleem: hoe te handelen als een bindende toezegging is gedaan die niet (meer) nagekomen kan of mag worden? Daarover heeft de Afdeling nauwelijks iets gezegd.

Read more

18.09.2019 NL law
Follow-up Seminar: noise and the environmental plan

Seminar - Stibbe is organising a follow-up seminar on the subject of noise and environmental plan, to be held on 1 October 2019 in Amsterdam. The environmental plan will act as the central instrument in the Environmental Act, regulating use and development of the physical environment, distributing available environmental space, directing environmentally harmful activities and regulating cost recovery in the case of spatial developments. 

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring