Short Reads

FAQ: wanneer is een subsidie overdraagbaar?

Wanneer is een subsidie overdraagbaar?

FAQ: wanneer is een subsidie overdraagbaar?

23.01.2018 NL law

In de praktijk rijst geregeld de vraag of een subsidie overdraagbaar is. Te denken valt aan een gebouw dat wordt verkocht terwijl aan de verkopende partij een subsidie is verleend voor het realiseren van zonnepanelen op het dak van het gebouw. Kan die subsidie dan worden overgedragen aan de kopende partij? De vraag of een subsidie overdraagbaar is, wordt in deze FAQ eerst in algemene zin beantwoord en daarna specifiek voor SDE-subsidies (Stimulering Duurzame Energieproductie).

Vijf stappenplan

Om te bepalen of en onder welke voorwaarden een subsidie overdraagbaar is, kan het volgende stappenplan worden gevolgd. Rekening moet worden gehouden met zowel privaatrechtelijke als bestuursrechtelijke aspecten.

Privaatrechtelijke aspecten

Subsidies zijn vorderingsrechten en zijn naar privaatrecht in beginsel overdraagbaar, tenzij de wet of de aard van het recht zich daartegen verzet (artikel 3:83 lid 1 Burgerlijk Wetboek (BW)).

Stap 1: Regelt de wet de overdracht?

Het is mogelijk dat de wettelijke regeling waarop de subsidie is gebaseerd voorschriften bevat over de overdraagbaarheid. Het is mogelijk dat de wetgever de overdraagbaarheid expliciet uitsluit, aan voorwaarden verbindt (bijvoorbeeld een toestemmingsvereiste) of uitdrukkelijk toestaat.

Stap 2: Verzet de aard van het recht zicht tegen overdracht?

Zwijgt de wet over de overdraagbaarheid van de subsidie, dan is de subsidie in beginsel overdraagbaar, tenzij de aard van het recht zich daartegen verzet. Wanneer de aard van het recht zich tegen overdracht verzet, is niet in algemene zin te zeggen. Bepalende elementen hierbij zijn onder meer de strekking van de subsidie, de adressaat van de subsidie en in hoeverre persoonsgebonden kenmerken een rol spelen bij de subsidieverlening. Wanneer de subsidie een (overwegend) persoonsgebonden karakter heeft, is de subsidie niet overdraagbaar. Te denken valt aan een subsidie voor jeugdzorg, waarbij de jeugdzorginstelling die de subsidie ontvangt aan bepaalde kwalitatieve eisen moet voldoen. Andere voorbeelden zijn een subsidie aan een wetenschapper, kunstenaar of toneelgezelschap. Een subsidie voor bijvoorbeeld het realiseren van zonnepanelen op het dak van een gebouw heeft daarentegen een meer zaaksgebonden karakter waardoor de subsidie wel voor overdracht in aanmerking komt. Zie hierna de SDE-subsidie.

Bestuursrechtelijke aspecten

Ter beantwoording van de vraag of de subsidie ook naar bestuursrecht overdraagbaar is, is eveneens van belang wat de wet daarover bepaalt en of de aard van het recht aan overdracht in de weg staat (stap 1 en stap 2). Daarnaast zijn de volgende stappen van belang.

Stap 3: Beschikkingvoorschriften en subsidieovereenkomst

Het kan zo zijn dat het bevoegd gezag in de subsidiebeschikking voorschriften over de overdraagbaarheid van de subsidie heeft opgenomen. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat het bevoegd gezag de overdraagbaarheid expliciet uitsluit, aan voorwaarden verbindt (toestemmingsvereiste) of uitdrukkelijk toestaat. Dergelijke subsidievoorschriften hebben geen goederenrechtelijke werking. Dat wil zeggen dat zij niet van invloed zijn op de privaatrechtelijke overdraagbaarheid. Wanneer de subsidievoorschriften niet worden nageleefd, kan dat voor het subsidieverlenende bestuursorgaan wel aanleiding zijn de subsidie in te trekken. Hetzelfde geldt voor onoverdraagbaarheidsbedingen en toestemmingsvereisten opgenomen in een subsidieovereenkomst (art. 4:36 lid 1 Awb). Daarbij zij voor de volledigheid opgemerkt dat moet worden aangenomen dat overdraagbaarheidsvoorschriften/bedingen in de subsidiebeschikking respectievelijk een subsidieovereenkomst, niet kunnen worden aangemerkt als een beding overeengekomen tussen schuldeiser en schuldenaar in de zin van artikel 3:83 lid 2 BW (welk beding wel goederenrechtelijke werking heeft).

Stap 4: Wijziging tenaamstelling

Verder is het raadzaam om het bevoegd gezag te verzoeken om een wijziging van de tenaamstelling. Door wijziging tenaamstelling worden in ieder geval onduidelijkheden en misverstanden voorkomen over wie de subsidieontvanger is. Bijvoorbeeld in het kader van de handhaving van de subsidieverplichtingen.

Overgang

Stap 5: Privaatrechtelijke overdracht is niet mogelijk: wel overgang middels wijziging tenaamstelling?

Is civielrechtelijke overdracht niet mogelijk, dan bestaat eventueel nog de mogelijkheid van overgang van de subsidie door middel van wijziging tenaamstelling. Het is niet uitgesloten dat de subsidieontvanger bij het bevoegde bestuursorgaan kan verzoeken om een besluit tot wijziging tenaamstelling van de subsidie en dat het bestuursorgaan, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, hieraan medewerking verleent en op die manier een overgang van de subsidie bewerkstelligt (vergelijk ABRvS 21 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV9525, ro. 2.7.1). Daarbij speelt de aard van de subsidie wel weer een bepalende rol. Aangenomen moet worden dat wanneer de aard van de subsidie zich tegen overdracht verzet, ook overgang middels wijziging tenaamstelling van de subsidie niet mogelijk is. De reactie van het bestuursorgaan op het verzoek om wijziging tenaamstelling is in dit geval een voor bezwaar en beroep vatbaar besluit.

Een voorbeeld uit de praktijk: SDE-subsidies

De SDE-subsidie (Stimulering Duurzame Energieproductie) is bedoeld voor hernieuwbare energietechnieken. Deze subsidie beoogt de ontwikkeling van een duurzame energievoorziening te stimuleren, bijvoorbeeld op het terrein van water-, wind- en zonne-energie. Voor dergelijke subsidies komt dikwijls de vraag op of zij kunnen worden overgedragen. Gedacht kan worden aan de verkoop van een stuk grond waarvoor een SDE-subsidie is verleend voor het realiseren van een windturbine. Kan deze subsidie dan aan de koper worden overgedragen? Daarnaast kan de vraag naar overdraagbaarheid verband houden met een te vestigen pandrecht op de subsidie ter verkrijging van zekerheid voor een kredietverstrekker (bank) die bereid is de (gesubsidieerde) realisatie van de windturbine mede te financieren. Een pandrecht kan alleen worden gevestigd wanneer de subsidie (civielrechtelijk) overdraagbaar is.

Privaatrechtelijke aspecten

Stap 1: Regelt de wet de overdracht?

Artikel 61 lid 2 Besluit stimulering duurzame energieproductie bepaalt dat een subsidieontvanger, behoudens ontheffing van de minister van Economische Zaken, tot de datum van ingebruikname van een productie-installatie een beschikking tot subsidieverlening niet mag overdragen aan een derde. Dit betekent dat, zolang het project niet is gerealiseerd, een ontheffing nodig is van de minister voor de overdracht van de subsidiebeschikking. Het niet toestaan van overdracht van de beschikking tot subsidieverlening tot de datum van ingebruikname zal speculatief gedrag tegengaan en voorkomt het onnodig reserveren van middelen. De wens tot overdracht van de beschikking tot subsidieverlening zal echter niet altijd op speculatieve overwegingen zijn gebaseerd. Daarom is in artikel 61 lid 2 voorzien in de mogelijkheid om ontheffing aan te vragen. Bij een dergelijk verzoek zal rekening worden gehouden met de aannemelijkheid of de initiële subsidieontvanger de productie-installatie wilde (laten) bouwen. Overdracht van de beschikking tot subsidieverlening na de datum van ingebruikname is wel toegestaan (Stb. 2007, 410, p. 42-43).

Stap 2: Verzet de aard van het recht zicht tegen overdracht?

Nu de wet overdracht van de subsidie uitdrukkelijk toestaat, is evident dat de aard van het recht zich niet tegen overdracht verzet. Een SDE-subsidie is dus civielrechtelijk overdraagbaar.

Bestuursrechtelijke aspecten

Vervolgens moet worden nagegaan of de subsidie ook naar bestuursrecht overdraagbaar is. Daarvoor is eveneens van belang wat de wet daarover bepaalt en of de aard van het recht aan overdracht in de weg staat (stap 1 en stap 2). Zoals hiervoor is uiteengezet, verzetten de wet en de aard van het recht zich niet tegen bestuursrechtelijke overdraagbaarheid. Daarnaast zijn de volgende stappen van belang.

Stap 3: Beschikkingvoorschriften

Voor SDE-subsidies wordt in de subsidieverleningsbeschikking doorgaans de verplichting opgenomen dat voor wijziging van de tenaamstelling vooraf toestemming moet worden gevraagd aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dit voorschrift heeft geen goederenrechtelijke werking. Wanneer ten onrechte geen toestemming is gevraagd, kan dat wel reden zijn voor intrekking van de subsidie. Verder dient bezien te worden of er andere relevante voorschriften zijn.

Stap 4: Wijziging tenaamstelling

Verder is het raadzaam om het bevoegd gezag te verzoeken om een wijziging van de tenaamstelling. Door wijziging tenaamstelling worden in ieder geval onduidelijkheden en misverstanden voorkomen over wie de subsidieontvanger is. Bijvoorbeeld in het kader van de handhaving van de subsidieverplichtingen. Zoals gezegd, wordt in de subsidieverleningsbeschikking meestal bepaald dat voor de wijziging in tenaamstelling vooraf toestemming moet worden gevraagd aan de RVO.

Geconcludeerd kan worden dat een SDE-subsidie zowel naar privaatrecht als naar bestuursrecht overdraagbaar is. Daarbij moeten wel enkele voorwaarden in acht worden genomen.

Team

Related news

12.02.2020 NL law
Het oproepen en horen van getuigen in het bestuursrecht: hoe zit het ook al weer?

Short Reads - Het oproepen van getuigen en het horen daarvan ter zitting door de bestuursrechter heeft de Hoge Raad in zijn arrest van 15 november 2019 overzichtelijk in kaart gebracht. Dat arrest, dat door de belastingkamer in een bestuurlijke boetezaak is gewezen, is ook voor andere terreinen van het bestuursrecht van belang. Mede ook omdat het horen van getuigen buiten het fiscale bestuursrecht nog in de kinderschoenen staat. In dit bericht bespreken we daarom de mogelijkheden die er bestaan om getuigen te (laten) oproepen en hoe de bestuursrechter daarmee moet omgaan.

Read more

07.02.2020 BE law
Het finale Belgische ‘nationaal energie- en klimaatplan’ en de Belgische langetermijnstrategie: het geduld van de Commissie op de proef gesteld?

Articles - Op 31 december 2019 diende België, nog net op tijd, zijn definitieve nationaal energie- en klimaatplan (NEKP) in bij de Commissie. Het staat nu al vast dat het Belgische NEKP niet op applaus zal worden onthaald door de Commissie. Verder laat ook de Belgische langetermijnstrategie op zich wachten. Wat zijn de gevolgen?

Read more

12.02.2020 NL law
Omgevingsrecht en mobiliteit: hoe werkt het afwijken van parkeernormen in bestemmingsplannen?

Short Reads - Op grond van artikel 3.1.2, tweede lid, Bro kan een bestemmingsplan ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening regels bevatten waarvan de uitleg bij de uitoefening van een daarbij aangegeven bevoegdheid afhankelijk wordt gesteld van beleidsregels. Van deze mogelijkheid maken gemeenteraden in hun bestemmingsplannen vaak gebruik als het gaat om parkeernormen

Read more

06.02.2020 BE law
“Eindelijk” een modernisering van het goederenrecht: de praktische impact op de juridische structurering van vastgoedprojecten

Articles - De juridische structurering van vastgoedprojecten verloopt vandaag nog steeds langs de krijtlijnen zoals in 1804 uiteengezet door de Napoleontische wetgever in het Burgerlijk Wetboek, aangevuld met bijzondere wetten (waarvan best gekend de wetten van 10 januari 1824 over het recht van opstal en het recht van erfpacht, resp. “Opstalwet” en “Erfpachtwet”). Thans – bijna 200 jaar later –  is een nieuw Burgerlijk Wetboek in opmaak.

Read more

12.02.2020 NL law
Van inspraakverordening naar participatieverordening op decentraal niveau

Short Reads - De regering stelt voor om de reikwijdte van de decentrale inspraakverordeningen te vergroten naar de uitvoering en evaluatie van decentraal beleid. Dat staat in een conceptwetsvoorstel dat op 9 december 2019 ter internetconsultatie is voorgelegd. Het conceptwetsvoorstel beoogt een wijziging van onder meer de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet.

Read more

24.01.2020 NL law
Can the government refrain from imposing enforcement measures if it is not within the offender’s power to comply with a standard?

Short Reads - What should be done if a stakeholder makes a request to the government for enforcement to rectify violations in a scenario where the offender does not have full power to comply because of a reliance on third parties? The Administrative Division of the Dutch Council of State ruled on 23 January 2019 that an administrative body cannot simply reject an enforcement request in such a situation, but must consider whether, for example, the imposition of an order subject to a penalty payment may provide an incentive for the actual termination of the violation.

Read more

This website uses cookies. Some of these cookies are essential for the technical functioning of our website and you cannot disable these cookies if you want to read our website. We also use functional cookies to ensure the website functions properly and analytical cookies to personalise content and to analyse our traffic. You can either accept or refuse these functional and analytical cookies.

Privacy – en cookieverklaring