Short Reads

FAQ: wanneer is een subsidie overdraagbaar?

Wanneer is een subsidie overdraagbaar?

FAQ: wanneer is een subsidie overdraagbaar?

23.01.2018 NL law

In de praktijk rijst geregeld de vraag of een subsidie overdraagbaar is. Te denken valt aan een gebouw dat wordt verkocht terwijl aan de verkopende partij een subsidie is verleend voor het realiseren van zonnepanelen op het dak van het gebouw. Kan die subsidie dan worden overgedragen aan de kopende partij? De vraag of een subsidie overdraagbaar is, wordt in deze FAQ eerst in algemene zin beantwoord en daarna specifiek voor SDE-subsidies (Stimulering Duurzame Energieproductie).

Vijf stappenplan

Om te bepalen of en onder welke voorwaarden een subsidie overdraagbaar is, kan het volgende stappenplan worden gevolgd. Rekening moet worden gehouden met zowel privaatrechtelijke als bestuursrechtelijke aspecten.

Privaatrechtelijke aspecten

Subsidies zijn vorderingsrechten en zijn naar privaatrecht in beginsel overdraagbaar, tenzij de wet of de aard van het recht zich daartegen verzet (artikel 3:83 lid 1 Burgerlijk Wetboek (BW)).

Stap 1: Regelt de wet de overdracht?

Het is mogelijk dat de wettelijke regeling waarop de subsidie is gebaseerd voorschriften bevat over de overdraagbaarheid. Het is mogelijk dat de wetgever de overdraagbaarheid expliciet uitsluit, aan voorwaarden verbindt (bijvoorbeeld een toestemmingsvereiste) of uitdrukkelijk toestaat.

Stap 2: Verzet de aard van het recht zicht tegen overdracht?

Zwijgt de wet over de overdraagbaarheid van de subsidie, dan is de subsidie in beginsel overdraagbaar, tenzij de aard van het recht zich daartegen verzet. Wanneer de aard van het recht zich tegen overdracht verzet, is niet in algemene zin te zeggen. Bepalende elementen hierbij zijn onder meer de strekking van de subsidie, de adressaat van de subsidie en in hoeverre persoonsgebonden kenmerken een rol spelen bij de subsidieverlening. Wanneer de subsidie een (overwegend) persoonsgebonden karakter heeft, is de subsidie niet overdraagbaar. Te denken valt aan een subsidie voor jeugdzorg, waarbij de jeugdzorginstelling die de subsidie ontvangt aan bepaalde kwalitatieve eisen moet voldoen. Andere voorbeelden zijn een subsidie aan een wetenschapper, kunstenaar of toneelgezelschap. Een subsidie voor bijvoorbeeld het realiseren van zonnepanelen op het dak van een gebouw heeft daarentegen een meer zaaksgebonden karakter waardoor de subsidie wel voor overdracht in aanmerking komt. Zie hierna de SDE-subsidie.

Bestuursrechtelijke aspecten

Ter beantwoording van de vraag of de subsidie ook naar bestuursrecht overdraagbaar is, is eveneens van belang wat de wet daarover bepaalt en of de aard van het recht aan overdracht in de weg staat (stap 1 en stap 2). Daarnaast zijn de volgende stappen van belang.

Stap 3: Beschikkingvoorschriften en subsidieovereenkomst

Het kan zo zijn dat het bevoegd gezag in de subsidiebeschikking voorschriften over de overdraagbaarheid van de subsidie heeft opgenomen. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat het bevoegd gezag de overdraagbaarheid expliciet uitsluit, aan voorwaarden verbindt (toestemmingsvereiste) of uitdrukkelijk toestaat. Dergelijke subsidievoorschriften hebben geen goederenrechtelijke werking. Dat wil zeggen dat zij niet van invloed zijn op de privaatrechtelijke overdraagbaarheid. Wanneer de subsidievoorschriften niet worden nageleefd, kan dat voor het subsidieverlenende bestuursorgaan wel aanleiding zijn de subsidie in te trekken. Hetzelfde geldt voor onoverdraagbaarheidsbedingen en toestemmingsvereisten opgenomen in een subsidieovereenkomst (art. 4:36 lid 1 Awb). Daarbij zij voor de volledigheid opgemerkt dat moet worden aangenomen dat overdraagbaarheidsvoorschriften/bedingen in de subsidiebeschikking respectievelijk een subsidieovereenkomst, niet kunnen worden aangemerkt als een beding overeengekomen tussen schuldeiser en schuldenaar in de zin van artikel 3:83 lid 2 BW (welk beding wel goederenrechtelijke werking heeft).

Stap 4: Wijziging tenaamstelling

Verder is het raadzaam om het bevoegd gezag te verzoeken om een wijziging van de tenaamstelling. Door wijziging tenaamstelling worden in ieder geval onduidelijkheden en misverstanden voorkomen over wie de subsidieontvanger is. Bijvoorbeeld in het kader van de handhaving van de subsidieverplichtingen.

Overgang

Stap 5: Privaatrechtelijke overdracht is niet mogelijk: wel overgang middels wijziging tenaamstelling?

Is civielrechtelijke overdracht niet mogelijk, dan bestaat eventueel nog de mogelijkheid van overgang van de subsidie door middel van wijziging tenaamstelling. Het is niet uitgesloten dat de subsidieontvanger bij het bevoegde bestuursorgaan kan verzoeken om een besluit tot wijziging tenaamstelling van de subsidie en dat het bestuursorgaan, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, hieraan medewerking verleent en op die manier een overgang van de subsidie bewerkstelligt (vergelijk ABRvS 21 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV9525, ro. 2.7.1). Daarbij speelt de aard van de subsidie wel weer een bepalende rol. Aangenomen moet worden dat wanneer de aard van de subsidie zich tegen overdracht verzet, ook overgang middels wijziging tenaamstelling van de subsidie niet mogelijk is. De reactie van het bestuursorgaan op het verzoek om wijziging tenaamstelling is in dit geval een voor bezwaar en beroep vatbaar besluit.

Een voorbeeld uit de praktijk: SDE-subsidies

De SDE-subsidie (Stimulering Duurzame Energieproductie) is bedoeld voor hernieuwbare energietechnieken. Deze subsidie beoogt de ontwikkeling van een duurzame energievoorziening te stimuleren, bijvoorbeeld op het terrein van water-, wind- en zonne-energie. Voor dergelijke subsidies komt dikwijls de vraag op of zij kunnen worden overgedragen. Gedacht kan worden aan de verkoop van een stuk grond waarvoor een SDE-subsidie is verleend voor het realiseren van een windturbine. Kan deze subsidie dan aan de koper worden overgedragen? Daarnaast kan de vraag naar overdraagbaarheid verband houden met een te vestigen pandrecht op de subsidie ter verkrijging van zekerheid voor een kredietverstrekker (bank) die bereid is de (gesubsidieerde) realisatie van de windturbine mede te financieren. Een pandrecht kan alleen worden gevestigd wanneer de subsidie (civielrechtelijk) overdraagbaar is.

Privaatrechtelijke aspecten

Stap 1: Regelt de wet de overdracht?

Artikel 61 lid 2 Besluit stimulering duurzame energieproductie bepaalt dat een subsidieontvanger, behoudens ontheffing van de minister van Economische Zaken, tot de datum van ingebruikname van een productie-installatie een beschikking tot subsidieverlening niet mag overdragen aan een derde. Dit betekent dat, zolang het project niet is gerealiseerd, een ontheffing nodig is van de minister voor de overdracht van de subsidiebeschikking. Het niet toestaan van overdracht van de beschikking tot subsidieverlening tot de datum van ingebruikname zal speculatief gedrag tegengaan en voorkomt het onnodig reserveren van middelen. De wens tot overdracht van de beschikking tot subsidieverlening zal echter niet altijd op speculatieve overwegingen zijn gebaseerd. Daarom is in artikel 61 lid 2 voorzien in de mogelijkheid om ontheffing aan te vragen. Bij een dergelijk verzoek zal rekening worden gehouden met de aannemelijkheid of de initiële subsidieontvanger de productie-installatie wilde (laten) bouwen. Overdracht van de beschikking tot subsidieverlening na de datum van ingebruikname is wel toegestaan (Stb. 2007, 410, p. 42-43).

Stap 2: Verzet de aard van het recht zicht tegen overdracht?

Nu de wet overdracht van de subsidie uitdrukkelijk toestaat, is evident dat de aard van het recht zich niet tegen overdracht verzet. Een SDE-subsidie is dus civielrechtelijk overdraagbaar.

Bestuursrechtelijke aspecten

Vervolgens moet worden nagegaan of de subsidie ook naar bestuursrecht overdraagbaar is. Daarvoor is eveneens van belang wat de wet daarover bepaalt en of de aard van het recht aan overdracht in de weg staat (stap 1 en stap 2). Zoals hiervoor is uiteengezet, verzetten de wet en de aard van het recht zich niet tegen bestuursrechtelijke overdraagbaarheid. Daarnaast zijn de volgende stappen van belang.

Stap 3: Beschikkingvoorschriften

Voor SDE-subsidies wordt in de subsidieverleningsbeschikking doorgaans de verplichting opgenomen dat voor wijziging van de tenaamstelling vooraf toestemming moet worden gevraagd aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dit voorschrift heeft geen goederenrechtelijke werking. Wanneer ten onrechte geen toestemming is gevraagd, kan dat wel reden zijn voor intrekking van de subsidie. Verder dient bezien te worden of er andere relevante voorschriften zijn.

Stap 4: Wijziging tenaamstelling

Verder is het raadzaam om het bevoegd gezag te verzoeken om een wijziging van de tenaamstelling. Door wijziging tenaamstelling worden in ieder geval onduidelijkheden en misverstanden voorkomen over wie de subsidieontvanger is. Bijvoorbeeld in het kader van de handhaving van de subsidieverplichtingen. Zoals gezegd, wordt in de subsidieverleningsbeschikking meestal bepaald dat voor de wijziging in tenaamstelling vooraf toestemming moet worden gevraagd aan de RVO.

Geconcludeerd kan worden dat een SDE-subsidie zowel naar privaatrecht als naar bestuursrecht overdraagbaar is. Daarbij moeten wel enkele voorwaarden in acht worden genomen.

Team

Related news

21.09.2018 BE law
Toegang tot (milieu-)informatie en transparante besluitvorming: fundamentele pijlers van een democratische samenleving

Articles - In een recent arrest van 4 september 2018 tikt het Hof van Justitie de Europese Commissie op de vingers voor de geheimhouding die zij aan de dag legt tijdens milieuwetgevingsprocessen. Volgens het Hof van Justitie zijn openbaarheid van bestuur en transparante besluitvorming van fundamenteel belang voor een democratische samenleving.

Read more

13.09.2018 NL law
FlixBus-uitspraak over de strijd van nieuwe spelers op de openbaar vervoermarkt tegen het bestaande concessiemodel met exclusieve rechten.

Short Reads - Het verrichten van openbaar vervoer geschiedt op basis van een concessie. Een concessie is het recht om met uitsluiting van anderen openbaar vervoer te verrichten in een bepaald gebied gedurende een bepaald tijdvak, aldus artikel 1 van de Wet personenvervoer 2000 (hierna: de 'Wp 2000'). 

Read more

19.09.2018 NL law
Algemene overheidsbesluiten alleen nog digitaal publiceren?

Articles - Op dit moment bepaalt de Algemene Wet bestuursrecht nog dat het mogelijk is om algemene besluiten alleen bekend te maken in een dag- en nieuwsbladen. Het spreekt, mede gelet op de steeds verdergaande digitalisering van de samenleving, voor zich dat de roep om dit te wijzigen steeds luider wordt. Tom Barkhuysen bespreekt het conceptwetsvoorstel dat verplicht tot elektronische bekendmaking.

Read more

12.09.2018 NL law
Wetsvoorstel wijziging Crisis- en herstelwet (Transitiewet Omgevingswet) ingediend bij de Tweede Kamer

Short Reads - Op 5 september 2018 heeft de regering het wetsvoorstel tot wijziging van de Crisis- en herstelwet (Chw) (Kamerstukken II 2017/18, 35 013, nrs 1-3) ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel beoogt onder meer te voorzien in snellere en gemakkelijker procedures om woningbouw te versnellen. Ook overbrugt het wetsvoorstel de periode tot inwerkingtreding van de Omgevingswet (vooralsnog 1 januari 2021) en kan daarom ook worden beschouwd als een transitiewet naar de Omgevingswet.

Read more

13.09.2018 NL law
Centrale Raad van Beroep verduidelijkt publieke-taakjurisprudentie ten behoeve van het bestuursorgaanbegrip

Short Reads - De Centrale Raad van Beroep (CRvB) verduidelijkt in een uitspraak van 15 augustus 2018 zijn publieke-taakjurisprudentie over de vraag wanneer een privaatrechtelijke rechtspersoon, zoals een besloten vennootschap, een bestuursorgaan is als bedoeld in artikel 1:1 lid 1 aanhef en onder b Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Read more

12.09.2018
Nadere uitleg van de Hoge Raad over 'op de zaak betrekking hebbende stukken'

Short Reads - De Hoge Raad heeft in drie belangwekkende arresten van 17 augustus 2018 een nadere uitleg gegeven over het verstrekken van op de zaak betrekking hebbende stukken. De drie arresten gaan over belastingzaken maar zij zijn relevant voor het hele bestuursrecht. In dit blogbericht gaan wij in op deze arresten en de betekenis daarvan voor de praktijk. Wij zullen in het bijzonder stilstaan bij de wijze waarop de Hoge Raad oordeelt over het verstrekken van gegevens bij geautomatiseerde besluitvorming.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring