Short Reads

Wettelijke regeling voor nadeelcompensatie binnenkort van kracht?

Wettelijke regeling voor nadeelcompensatie binnenkort van kracht?

Wettelijke regeling voor nadeelcompensatie binnenkort van kracht?

05.02.2018 NL law

Uitgestelde inwerkingtreding, we kennen het van de Omgevingswet. Op 26 april 2016 in het Staatsblad verschenen, maar de inwerkingtreding is al een paar keer en recent opnieuw uitgesteld, nu tot 1 januari 2021. Maar er is nog een belangrijke wet die al ruim vijf jaar in de ijskast staat: titel 4.5 Awb, een algemene regeling voor nadeelcompensatie. Het is nog koffiedik kijken, maar er zijn signalen dat de regering nu toch echt werk wil gaan maken van inwerkingtreding van deze regeling.

Waarom zit titel 4.5 Awb in de ijskast?

Titel 4.5 Awb (Nadeelcompensatie) is als onderdeel van de Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten op 15 februari 2013 in het Staatsblad verschenen. Het andere onderdeel van die wet, titel 8.4 Awb (Schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten) is op 1 juli 2013 in werking getreden, maar de invoering van titel 4.5 Awb is tot nader order uitgesteld. De reden daarvan is dat er nog een stevige portie aanpassingswetgeving nodig is om  de diverse nadeelcompensatieregelingen in de bijzondere wetten in lijn te brengen met de algemene titel 4.5 Awb. Dat zou eenvoudig kunnen zijn (alle bijzondere regelingen schrappen) ware het niet dat binnen een aantal departementen weerstand is tegen de opzet van titel 4.5 Awb. Het eerste artikel van deze titel (artikel 4:126 Awb) beperkt het recht op nadeelcompensatie namelijk niet tot een lijst van specifieke besluiten, zoals bijvoorbeeld in het planschaderecht gebruikelijk is, maar koppelt het recht op nadeelcompensatie – heel algemeen – aan de uitoefening van een taak of bevoegdheid door een bestuursorgaan. Bij de aanpassingswetgeving ligt dus telkens een keuze voor. Aansluiten bij het open systeem van titel 4.5 Awb of bij het gesloten systeem van het planschaderecht? Die keuze blijkt niet zo eenvoudig. Harmonisatie is goed, maar sommigen vrezen dat het open systeem van artikel 4:126 Awb tot een stortvloed van nadeelcompensatieclaims gaat leiden.

De Omgevingswet

De beoogde regeling voor nadeelcompensatie in de Omgevingswet (afdeling 15.1) heeft de zaak niet eenvoudiger gemaakt. Het ministerie van (toen nog) Infrastructuur en Milieu koos begin 2017 namelijk voor een opzet die op belangrijke onderdelen afwijkt van titel 4.5 Awb en voorrang zou krijgen. Omdat nadeelcompensatie juist in het omgevingsrecht veel voorkomt, zou titel 4.5 Awb daarmee enorm aan betekenis inboeten. Daar is weer veel kritiek op gekomen van nadeelcompensatiespecialisten. Ik verwijs naar een recente blog  van Berthy van den Broek (Universiteit Utrecht). Zij zet de moeizame verhouding tussen deze belangrijke toekomstige nadeelcompensatieregelingen (titel 4.5 Awb en afdeling 15.1 Omgevingswet) helder uiteen. Haar inschatting is dat geen van beide nadeelcompensatieregelingen op korte termijn in werking zal treden.

Wijzigingswet Awb

De nieuwe minister van Rechtsbescherming zit echter niet stil. Hij heeft onlangs een voorstel tot wijzing van de Algemene wet bestuursrecht in consultatie gebracht die de inwerkingtreding van de nadeelcompensatieregeling van titel 4.5 Awb een stapje dichterbij brengt. De nadeelcompensatieregelingen in bijzondere wetten die door titel 4.5 Awb overbodig zijn geworden worden geschrapt. Verder maakt het wetsvoorstel het mogelijk om de algemene nadeelcompensatieregeling van titel 4.5 Awb alvast in werking te laten treden, maar daarbij een uitzondering te maken voor de omgevingsrechtelijke wetten waarop de speciale nadeelcompensatieregeling van afdeling 15.1 van de Omgevingswet op van toepassing zal worden. Anders gezegd, titel 4.5 Awb wordt klaargestoomd voor invoering vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De toelichting bij het wetsvoorstel zegt dat op een aantal plaatsen ook met zoveel woorden. Hoewel het zal gaan om een afgeslankte regeling (het omgevingsrecht doet immers niet mee) zal de invoering van titel 4.5 Awb toch een historisch moment markeren.

Komt titel 4.5 Awb binnenkort uit de ijskast?

Zoals gezegd, het is nog koffiedik kijken, maar één ding is zeker. Met de wijzigingswet die de nieuwe minister in procedure heeft gebracht, worden de nadeelcompensatieregelingen van titel 4.5 Awb en afdeling 15.1 Omgevingswet 'ontkoppeld'. Voor de inwerkingtreding van de algemene regeling van de Awb hoeft dus niet langer te worden gewacht totdat alle aanpassingen in de omgevingsrechtelijke wetgeving uitgediscussieerd zijn. Natuurlijk, de regering heeft nog steeds de mogelijkheid om titel 4.5 Awb in de ijskast te laten tot de Omgevingswet in werking treedt, maar nodig is het niet meer. Het kan dus snel gaan, vanaf nu!

Het bericht ‘Wettelijke regeling voor nadeelcompensatie binnenkort van kracht?‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Tijn Kortmann Alle posts van Tijn Kortmann

Related news

27.07.2020 NL law
De Whatsapp-conversatie tussen Grapperhaus en Halsema: ook openbaar via de Wob?

Short Reads - Deze heb je vastgelegd voor de Wob Zo luidde een van de berichten van de Whatsapp-correspondentie tussen burgemeester Halsema van Amsterdam en minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over de demonstratie op de Dam, die plaatsvond op 1 juni 2020. Een angst van menig bestuurder werd waarheid: de gehele conversatie stond dezelfde dag nog afgedrukt op alle nieuwswebsites. Deze correspondentie werd openbaar gemaakt op grond van artikel 68 van de Grondwet, dat kort gezegd de informatieplicht van bewindslieden aan het parlement regelt.

Read more

21.07.2020 NL law
Vestigingsbeleid datacenters gemeente Amsterdam 2020 – 2030 vrijgegeven voor inspraak

Short Reads - Van 1 juli tot 31 augustus 2020 legt de gemeente Amsterdam het Vestigingsbeleid Datacenters gemeente Amsterdam 2020 - 2030 ter inzage voor inspraak. Na de inspraakperiode wordt het vestigingsbeleid ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. In dit blog bespreken wij de hoofdlijnen van het vestigingsbeleid: nieuwe datacenters zijn onder strenge voorwaarden en op beperkte schaal welkom in gemeente Amsterdam. Met dit beleid wordt vervolg gegeven aan het voorbereidingsbesluit datacenters, dat ook in dit bericht wordt besproken.

Read more

27.07.2020 NL law
Maatwerk bij ontvankelijkheidsbeslissingen

Short Reads - Kent u een termijn die de ontvankelijkheid van een bezwaar of beroep bepaalt en niet in de wet is te vinden? Je zou hopen dat zo’n termijn niet bestaat. Ontvankelijkheid bepaalt immers de toegang tot de rechter en die toegang moet niet belemmerd worden door onbekende of slecht kenbare fatale termijnen. Toch kent ons recht zo’n termijn en die termijn is bovendien zeer kort. Ik doel op de twee weken die een belanghebbende wordt gegund om alsnog bezwaar te maken, nadat hij op de hoogte is geraakt van het bestaan van een besluit waarvan de bezwaartermijn al is verstreken.

Read more

17.07.2020 BE law
Gedogen van een bouwovertreding in een dading. Hof van Cassatie zegt: nietig

Articles - Een dadingsovereenkomst waarin een partij zich ertoe verbindt om de bouwovertredingen van de contractspartij te gedogen, heeft een ongeoorloofde oorzaak. Met een dergelijke overeenkomst beogen de contractspartijen immers om een met de openbare orde strijdige toestand - de bouwovertredingen - in stand te houden. De overeenkomst is in haar geheel behept met een ongeoorloofde oorzaak en aldus nietig. Als één van de partijen zijn leveringsverbintenis niet nakomt, kan de andere partij dan ook geen schadevergoeding vorderen.

Read more