Short Reads

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

08.02.2018 NL law

Eind 2017 oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag over de vraag of de ondertekening van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) door een inschrijver voldeed aan de door de aanbestedende dienst (Rijkswaterstaat) vereiste gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV ('PKIoverheid certificaat' of 'EU Qualified certificaat'). Volgens de voorzieningenrechter was dit niet het geval en is de inschrijver terecht ongeldig verklaard

Sinds 1 juli 2016 wordt het juridische kader voor elektronische handtekeningen bepaald door de Europese Verordening nr. 910/2014 (eIDAS-verordering). Zie tevens artikel 3:15a van het Burgerlijk Wetboek.

De feiten

In de aanbestedingsdocumenten was opgenomen dat alle door de gegadigden te ondertekenen documenten dienden te zijn voorzien van een gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV. Bij gebrek aan een dergelijke handtekening zou de inschrijver kunnen worden uitgesloten van de aanbestedingsprocedure.

Op 8 mei 2017 diende de Combinatie, bestaande uit Hansa en Topscan, haar inschrijving in. De aanbestedende dienst stelde vast dat het certificaat van de elektronische handtekening op het UEA van Topscan was uitgegeven door een Duitse entiteit die niet voorkwam op de Duitse vertrouwenslijst (trusted list) van gekwalificeerde verleners voor het uitgeven van een gekwalificeerde elektronische handtekening. Volgens de aanbestedende dienst voldeed de inschrijving daarom niet aan de vereisten zoals opgenomen in de aanbestedingsdocumenten. Hoewel de aanbestedende dienst de Combinatie de mogelijkheid bood om het UEA alsnog te ondertekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV, liet de Combinatie dit na. De inschrijving werd vervolgens ongeldig verklaard.

In het onderhavige kort geding vorderde de Combinatie dat haar inschrijving alsnog geldig zou worden verklaard, dan wel dat zij in de gelegenheid zou worden gesteld om de inschrijvingsdocumenten alsnog te voorzien van de benodigde gekwalificeerde elektronische handtekening.

De beoordeling

Ingevolge de eIDAS-verordening is sprake van een 'gekwalificeerde elektronische handtekening' indien deze is aangemaakt met een daarvoor gekwalificeerd middels en is gebaseerd op een certificaat uitgegeven door een gekwalificeerde verlener van vertrouwensdiensten (trusted lists). Elke EU-lidstaat stelt daarbij vertrouwenslijsten op met informatie over deze gekwalificeerde verleners van vertrouwensdiensten.

Aangezien de elektronische handtekening van Topscan was gebaseerd op een certificaat dat was uitgegeven door een Duitse entiteit die niet op de Duitse vertrouwenslijst stond, betrof de handtekening geen gekwalificeerde elektronische handtekening in de zin van de eIDAS-verordening. Volgens de voorzieningenrechter voldeed de inschrijving van de Combinatie daarom niet aan de in de aanbestedingsdocumenten gestelde eisen.

De voorzieningsrechter oordeelde vervolgens dat de eis van de aanbestedende dienst om het UAE te ondertekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening, niet disproportioneel is. Aangezien de digitale handtekening van het Consortium niet vergelijkbaar is met het vereiste beveiligingsniveau én het Consortium in de gelegenheid is gesteld dit gebrek te herstellen, is ook de ongeldigverklaring van de inschrijving niet disproportioneel.

De voorzieningenrechter merkte daarbij nog op dat, hoewel in de aanbestedingsdocumenten was opgenomen dat een inschrijving terzijde kan worden gelegd indien deze niet aan de vereisten voldoet, dit niet betekent dat de aanbestedende dienst de keuze heeft dit wel of niet te doen. Dat zou in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel. Volgens de voorzieningenrechter heeft de aanbestedende dienst slechts de mogelijkheid om (onder omstandigheden) de inschrijver de gelegenheid te bieden om de omissie te herstellen. Die mogelijkheid was echter al aan het Consortium geboden.

Slot

Onderhavige uitspraak is in lijn met eerdere uitspraken van de rechtbank Den Haag bij vergelijkbare geschillen (zie onder andere vzr. Rb Den Haag 30 maart 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:3335 en vzr. Rb Den Haag 27 juni 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:7130). Zo oordeelde de voorzieningenrechter in 2016 eveneens dat een inschrijving ongeldig was omdat de inschrijving niet de vereiste elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV bevatte. Volgens de voorzieningenrechter leende dit gebrek zich niet voor herstel.

Inschrijvers dienen zich er daarom van bewust te zijn dat eisen ten aanzien van elektronische ondertekening strikt door de voorzieningenrechter worden toegepast. Indien een gekwalificeerde elektronische handtekening wordt vereist, moet het onderliggende certificaat zijn afgegeven door een gekwalificeerde verlener van vertrouwensdiensten die is opgenomen op een door een EU-lidstaat opgestelde vertrouwenslijst. Een alternatieve elektronische handtekening lijkt op basis van recente jurisprudentie niet snel te worden aanvaard.

Klik hier voor het volledige uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag van 4 september 2017.

Related news

12.11.2019 EU law
Third country bids in EU procurement: always excluded?

Articles - The European Commission recently issued guidance on the participation of third country bidders in public procurement. It clarified bids may be excluded, but remains silent on whether they may be accepted and under which conditions. The Commission is of the opinion that contracting authorities or entities can exclude bids if no access is secured. However, it does not discuss if and under which conditions contracting authorities or entities can allow foreign bids if no access is secured.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

04.11.2019 NL law
Is het Nederlandse recht op toegang tot overheidsinformatie EVRM-proof?

Articles - De houdbaarheid van de Wob en de Woo in het licht van artikel 10 EVRM.  In de rechtspraak van het EHRM en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) wordt steeds meer duidelijk hoe het leerstuk van toegang tot overheidsinformatie op grond van artikel 10 EVRM wordt ingevuld. In deze bijdrage staat de vraag centraal in hoeverre de Wob en de toekomstige Wet open overheid (Woo) in overeenstemming zijn met het recht op overheidsinformatie zoals dat voortvloeit uit artikel 10 EVRM.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

04.11.2019 BE law
Nieuwe Europese drempelbedragen vanaf 1 januari 2020

Articles - Op 31 oktober 2019 zijn in het Europees Publicatieblad (PB L 279, 31 oktober 2019) de verordeningen verschenen waarbij de Europese drempelbedragen inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten en concessies worden aangepast. Deze aanpassingen leiden voor het eerst sinds 2010 tot een daling van de drempelbedragen en dit zowel voor werken als voor leveringen en diensten, ongeacht de sector. De nieuwe drempelbedragen gelden vanaf 1 januari 2020 en zijn, zoals gebruikelijk, vastgesteld voor een periode van twee jaar. Ze gelden tot en met 31 december 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring