Short Reads

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

Elektronische ondertekening van documenten bij aanbestedingen

08.02.2018 NL law

Eind 2017 oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag over de vraag of de ondertekening van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) door een inschrijver voldeed aan de door de aanbestedende dienst (Rijkswaterstaat) vereiste gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV ('PKIoverheid certificaat' of 'EU Qualified certificaat'). Volgens de voorzieningenrechter was dit niet het geval en is de inschrijver terecht ongeldig verklaard

Sinds 1 juli 2016 wordt het juridische kader voor elektronische handtekeningen bepaald door de Europese Verordening nr. 910/2014 (eIDAS-verordering). Zie tevens artikel 3:15a van het Burgerlijk Wetboek.

De feiten

In de aanbestedingsdocumenten was opgenomen dat alle door de gegadigden te ondertekenen documenten dienden te zijn voorzien van een gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV. Bij gebrek aan een dergelijke handtekening zou de inschrijver kunnen worden uitgesloten van de aanbestedingsprocedure.

Op 8 mei 2017 diende de Combinatie, bestaande uit Hansa en Topscan, haar inschrijving in. De aanbestedende dienst stelde vast dat het certificaat van de elektronische handtekening op het UEA van Topscan was uitgegeven door een Duitse entiteit die niet voorkwam op de Duitse vertrouwenslijst (trusted list) van gekwalificeerde verleners voor het uitgeven van een gekwalificeerde elektronische handtekening. Volgens de aanbestedende dienst voldeed de inschrijving daarom niet aan de vereisten zoals opgenomen in de aanbestedingsdocumenten. Hoewel de aanbestedende dienst de Combinatie de mogelijkheid bood om het UEA alsnog te ondertekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV, liet de Combinatie dit na. De inschrijving werd vervolgens ongeldig verklaard.

In het onderhavige kort geding vorderde de Combinatie dat haar inschrijving alsnog geldig zou worden verklaard, dan wel dat zij in de gelegenheid zou worden gesteld om de inschrijvingsdocumenten alsnog te voorzien van de benodigde gekwalificeerde elektronische handtekening.

De beoordeling

Ingevolge de eIDAS-verordening is sprake van een 'gekwalificeerde elektronische handtekening' indien deze is aangemaakt met een daarvoor gekwalificeerd middels en is gebaseerd op een certificaat uitgegeven door een gekwalificeerde verlener van vertrouwensdiensten (trusted lists). Elke EU-lidstaat stelt daarbij vertrouwenslijsten op met informatie over deze gekwalificeerde verleners van vertrouwensdiensten.

Aangezien de elektronische handtekening van Topscan was gebaseerd op een certificaat dat was uitgegeven door een Duitse entiteit die niet op de Duitse vertrouwenslijst stond, betrof de handtekening geen gekwalificeerde elektronische handtekening in de zin van de eIDAS-verordening. Volgens de voorzieningenrechter voldeed de inschrijving van de Combinatie daarom niet aan de in de aanbestedingsdocumenten gestelde eisen.

De voorzieningsrechter oordeelde vervolgens dat de eis van de aanbestedende dienst om het UAE te ondertekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening, niet disproportioneel is. Aangezien de digitale handtekening van het Consortium niet vergelijkbaar is met het vereiste beveiligingsniveau én het Consortium in de gelegenheid is gesteld dit gebrek te herstellen, is ook de ongeldigverklaring van de inschrijving niet disproportioneel.

De voorzieningenrechter merkte daarbij nog op dat, hoewel in de aanbestedingsdocumenten was opgenomen dat een inschrijving terzijde kan worden gelegd indien deze niet aan de vereisten voldoet, dit niet betekent dat de aanbestedende dienst de keuze heeft dit wel of niet te doen. Dat zou in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel. Volgens de voorzieningenrechter heeft de aanbestedende dienst slechts de mogelijkheid om (onder omstandigheden) de inschrijver de gelegenheid te bieden om de omissie te herstellen. Die mogelijkheid was echter al aan het Consortium geboden.

Slot

Onderhavige uitspraak is in lijn met eerdere uitspraken van de rechtbank Den Haag bij vergelijkbare geschillen (zie onder andere vzr. Rb Den Haag 30 maart 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:3335 en vzr. Rb Den Haag 27 juni 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:7130). Zo oordeelde de voorzieningenrechter in 2016 eveneens dat een inschrijving ongeldig was omdat de inschrijving niet de vereiste elektronische handtekening met beveiligingsniveau IV bevatte. Volgens de voorzieningenrechter leende dit gebrek zich niet voor herstel.

Inschrijvers dienen zich er daarom van bewust te zijn dat eisen ten aanzien van elektronische ondertekening strikt door de voorzieningenrechter worden toegepast. Indien een gekwalificeerde elektronische handtekening wordt vereist, moet het onderliggende certificaat zijn afgegeven door een gekwalificeerde verlener van vertrouwensdiensten die is opgenomen op een door een EU-lidstaat opgestelde vertrouwenslijst. Een alternatieve elektronische handtekening lijkt op basis van recente jurisprudentie niet snel te worden aanvaard.

Klik hier voor het volledige uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag van 4 september 2017.

Related news

14.11.2018 NL law
Totstandkoming StAB-verslag niet in strijd met artikel 6 EVRM

Short Reads - De totstandkoming van deskundigenberichten van de StAB is niet in strijd met het in artikel 6 EVRM gewaarborgde recht op een eerlijk proces, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) in haar uitspraak van 17 oktober 2018. De Afdeling komt tot dit oordeel na een uitgebreide behandeling van de wijze waarop deskundigenberichten van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (StAB) tot stand komen.

Read more

14.11.2018 NL law
Het Europese PAS-arrest: een programmatische aanpak is toelaatbaar, maar PAS op!

Short Reads - Op 7 november 2018 heeft het Europese Hof van Justitie de prejudiciële vragen van de Afdeling bestuursrechtspraak beantwoord over de toelaatbaarheid onder de Habitatrichtlijn van het Programma Aanpak Stikstof. De eerste reacties op dit arrest bevatten twijfels over de houdbaarheid van het PAS: het houden van vee wordt moelijker en PAS-vergunningen kunnen niet worden verleend of moeten worden ingetrokken.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring