Short Reads

Het beginsel van gelijke kansen geldt ook bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen

Het beginsel van gelijke kansen geldt ook bij de verdeling van schaar

Het beginsel van gelijke kansen geldt ook bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen

08.08.2018 NL law

Bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen door het bestuur moet op enigerlei wijze aan (potentiële) gegadigden ruimte moet worden geboden om naar de beschikbare middelen mee te dingen. Deze toepassing van het gelijkheidsbeginsel gaat zo ver dat onder omstandigheden het rechtszekerheidsbeginsel ervoor moet wijken. Dit blijkt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 juli 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:2310).


De casus: technische problemen op het webportaal

Geobox heeft een subsidie aangevraagd bij het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant. Deze aanvraag is afgewezen en het hiertegen gerichte bezwaar en beroep zijn ongegrond verklaard.

Op grond van de subsidieregeling konden subsidies worden aangevraagd worden via een webportaal vanaf 10 mei 2016. Er was een subsidieplafond vastgesteld en de gelden zouden worden verdeeld op volgorde van binnenkomst van de subsidieaanvragen.

Geobox en anderen wilden op 10 mei 2016 een aanvraag indienen, maar het webportaal heeft technische problemen. Volgens het college konden daardoor niet alle aanvragers hun aanvraag op het door hen gewenste tijdstip indienen, waardoor aanvragers geen eerlijke en gelijke kansen hebben gekregen om een gunstige plaats in de rangorde te bemachtigen. De geregistreerde indieningstijdstippen geven geen goed beeld van de rangorde indien het systeem wel naar behoren had gefunctioneerd.

Omdat het subsidieplafond dreigde te worden overschreden, is om 12.00 uur besloten dat de rangschikking zou worden bepaald door middel van loting door een notaris. Hierover is om 12.00 uur op het webportaal een bericht geplaatst. In dit bericht staat dat aanvragers die hun aanvraag die dag zagen stranden in het systeem, alsnog in de gelegenheid worden gesteld hun aanvraag tot uiterlijk 23.59 uur die dag per e-mail in te dienen of persoonlijk af te geven of te bezorgen.

Geobox is bij de loting op plaats 222 geëindigd in de rangschikking en viel daarmee buiten het subsidieplafond. Op 19 juli 2016 is de subsidieregeling gewijzigd waardoor de loting een wettelijke grondslag heeft gekregen. Aan de wijziging is terugwerkende kracht toegekend tot en met 10 mei 2016. Volgens Geobox heeft het college hiermee in strijd met het rechtzekerheidsbeginsel gehandeld.

De Afdeling: gelijke kansen in het subsidierecht

Op 2 november 2016 heeft de Afdeling geoordeeld dat bij de verdeling van schaarse vergunningen er in het Nederlandse recht een rechtsnorm geldt die ertoe strekt dat bij de verdeling van schaarse vergunningen door het bestuur op enigerlei wijze aan (potentiële) gegadigden ruimte moet worden geboden om naar de beschikbare vergunning(en) mee te dingen. Deze rechtsnorm is gebaseerd op het gelijkheidsbeginsel dat in deze context strekt tot het bieden van gelijke kansen. Meer over deze uitspraak kunt u in dit blog lezen.

In deze uitspraak oordeelt de Afdeling voor het eerst expliciet dat deze rechtsnorm ook geldt bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen.

De Afdeling: toelaatbare inbreuk op het rechtszekerheidsbeginsel

De Afdeling oordeelt daarnaast dat uit het rechtszekerheidsbeginsel voortvloeit dat de regels voor het verdelen van de subsidie voorafgaand aan het aanvraagtijdvak vastgesteld en bekend gemaakt dienen te worden. Een wijziging met terugwerkende kracht past daar niet in.

In dit geval zou de onverkorte toepassing van het rechtszekerheidsbeginsel evenwel een inbreuk op het gelijkheidsbeginsel inhouden. Door de technische problemen was geen eerlijke rangschikking op basis van volgorde van binnenkomst mogelijk die recht deed aan het beginsel van gelijke kansen voor alle aanvragers. Het college is daarom volgens de Afdeling terecht tot loting overgegaan. Daarmee hebben alle aanvragers weer gelijke kansen gekregen. Door terugwerkende kracht aan de wijziging van de regeling toe te kennen is de loting van een juridische grondslag voorzien.

Afronding

Deze uitspraak is om twee redenen interessant.

Ten eerste staat nu buiten twijfel dat de bestuursorganen bij de verdeling van schaarse subsidiemiddelen het gelijkheidsbeginsel in acht moeten nemen en dus gelijke kansen moeten bieden aan potentiële aanvragers.

Ten tweede blijkt uit de uitspraak dat als er tijdens de verdeelprocedure problemen ontstaan deze zo moeten worden opgelost dat de gelijke kansen van de aanvragers centraal staan. Het waarborgen van die gelijke kansen prevaleert zelfs boven het rechtszekerheidsbeginsel.

Team

Related news

23.06.2022 NL law
De balans van het nieuwe normaal

Articles - In het Tijdschrift voor Jaarrekeningenrecht staat Manon Cremers stil bij de veranderingen in jaarvergaderingen sinds Covid-19 en hoe de toekomst er van deze vergaderingen uitziet.

Read more

09.06.2022 NL law
Termijnoverschrijding verschoonbaar? Iets meer souplesse bij buiten de termijn ingediende bezwaar- en beroepschriften.

Short Reads - In een Stibbeblog uit 2020 brak ik de staf over de ‘tweewekenregel’ die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State hanteert bij verschoonbare termijnoverschrijdingen. Blijkens een uitspraak van 20 april 2022 (Renkumse villa) lijkt de Afdeling deze regel inderdaad (iets) minder streng te gaan toepassen. Maar de principiële vraag: waarom een vaste termijn van twee weken, en niet een beoordeling op basis van de concrete omstandigheden van het geval, blijft (nog) onbeantwoord.

Read more

03.06.2022 NL law
Podcast: circulair ondernemen en de juridische mogelijkheden en beperkingen

Short Reads - In deze Stibbe Legal Insights gaan Bram Schmidt, Ida Mae de Waal en Christian van Maaren in op het juridisch kader bij circulariteit. Zij bespreken de transitie naar een circulaire economie en hoe bedrijven, ondanks de beperkingen van huidige wet- en regelgeving, meer circulair kunnen opereren. Ook bespreken zij hoe bedrijven zich kunnen voorbereiden op nieuwe Europese wet- en regelgeving op het gebied van hergebruik, recyclen en circulair productontwerp.

Read more

02.06.2022 NL law
Uitsluiten onrechtmatig verkregen bewijs blijft uitzondering op de regel

Short Reads - In een recente uitspraak heeft de Afdeling bestuursrechtspraak er niet voor gekozen om een strengere koers te gaan varen ten aanzien van het gebruik van onrechtmatig verkregen bewijs. Daarvoor is wel gepleit om de overheidstoezichthouders maximaal onder druk te houden om zich te houden aan de voor hen geldende regels voor toezichtshandelingen.

Read more