Short Reads

Gebruik van afvalpassen voor ondergrondse containers strijdig met de Wet bescherming persoonsgegevens. Autoriteit Persoonsgegevens treedt alsnog handhavend op

Gebruik van afvalpassen voor ondergrondse containers strijdig met de

Gebruik van afvalpassen voor ondergrondse containers strijdig met de Wet bescherming persoonsgegevens. Autoriteit Persoonsgegevens treedt alsnog handhavend op

21.08.2017 NL law

Op 13 juli 2017 heeft de voorzieningenrechter van rechtbank Gelderland een belangrijke uitspraak gewezen over de verwerking van persoonsgegevens bij het gebruik van een afvalpassensysteem voor ondergrondse afvalcontainers. De Autoriteit Persoonsgegevens (“AP”) constateerde dat de gemeente Arnhem in strijd handelde met de Wet bescherming persoonsgegevens (“Wbp”) omdat persoonsgegevens werden verwerkt zonder dat dit noodzakelijk was voor de publiekrechtelijke taak.

De AP had echter afgezien van handhavend optreden omdat de gemeente voornemens was om een nieuw afvalsysteem in te voeren dat de verwerking van persoonsgegevens noodzakelijk zou maken en daarmee de geconstateerde overtredingen van de Wbp zou beëindigen. De voorzieningenrechter oordeelde dat de AP ten onrechte had afgezien van handhavend optreden omdat de AP er niet van uit heeft mogen gaan dat sprake is van concreet zicht op legalisatie, aangezien er binnen de gemeente nog discussie was over de invoering van het nieuwe systeem. De AP heeft de gemeente recent een last onder dwangsom opgelegd die ertoe leidt dat het gebruik van het huidige afvalpassensysteem wordt afgeschaft en dat reeds opgeslagen persoonsgegevens worden verwijderd. 

Uitleg systeem afvalpassen

Vanaf medio 2014 konden ondergrondse afvalcontainers in de gemeente Arnhem alleen nog worden geopend met een afvalpas. Elke keer wanneer er (rest)afval werd weggebracht, werden persoonsgegevens van de desbetreffende persoon geregistreerd, te weten de identiteit van de burger en het huisadres, in combinatie met de frequentie van het openen en sluiten van de betreffende afvalcontainer. Deze gegevens werden één tot maximaal 25 dagen bewaard.

Verzoek om Handhaving

Naar aanleiding daarvan heeft een inwoner van de gemeente Arnhem de AP verzocht handhavend op te treden tegen de gemeente. Volgens hem is sprake van schending van de Wbp, omdat het aanbieden van (rest)afval niet meer anoniem kan plaatsvinden.

AP weigert handhavend op te treden

Naar aanleiding van het verzoek om handhaving stelde de AP een onderzoek in. In de onderzoeksbevindingen concludeerde de AP dat het college van burgemeester en wethouders van Arnhem de persoonsgegevens in strijd met de Wbp heeft verwerkt. Persoonsgegevens werden verwerkt zonder dat dit noodzakelijk was voor de publiekrechtelijke taak. Dit leverde schending op van artikel 8 aanhef en onder e Wbp. Ook werden de persoonsgegevens, gelet op de doeleinden, bovenmatig verstrekt en handelde het college in strijd met artikel 11 eerste lid Wbp.

Hoewel de AP oordeelde dat er sprake was van een ongeoorloofde inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, besloot zij toch af te zien van handhavend optreden. Volgens de AP was er concreet zicht op legalisatie. De gemeente zou op 1 januari 2018 een nieuw systeem – Diftar (gedifferentieerde afvalheffing) – invoeren dat de verwerking van persoonsgegevens noodzakelijk zou maken. Handhavend optreden zou onevenredig zijn gelet op de kosten die de gemeente vooruitlopend op het nieuwe systeem zou moeten maken aldus de AP.

Oordeel voorzieningenrechter

De voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland acht het besluit van de AP om te weigeren om handhavend op te treden onrechtmatig en schorst het besluit. Volgens de rechtbank is er geen concreet zicht op legalisatie omdat het allerminst zeker is wanneer de gemeente het nieuwe systeem zal invoeren. De gemeenteraad heeft weliswaar over het nieuwe systeem gesproken maar heeft nog geen definitief besluit genomen over de invoering daarvan per 1 januari 2018. De voorzieningenrechter heeft hierin aanleiding gezien om het besluit van de AP te schorsen totdat er op het bezwaar van de verzoeker is beslist. De voorzieningenrechter heeft verder bepaald dat het de AP niet zal gelasten handhavend op te treden aangezien er bij de beslissing op bezwaar rekening kan worden gehouden met alle nieuwe ontwikkelingen omtrent Diftar.

Stand van zaken: AP treedt alsnog handhavend op

Inmiddels heeft de AP alsnog besloten om handhavend op te treden tegen de gemeente Arnhem. Op 1 augustus 2017 heeft de AP een last onder dwangsom aan het college opgelegd. De last houdt in dat de afvalcontainers uiterlijk op 1 september 2017 open moeten worden gesteld zonder dat de afvalpas daarbij behoeft te worden gebruikt. Tevens is de gemeente gehouden om per 1 oktober 2017 alle bewaarde persoonsgegevens te verwijderen. De gemeente Arnhem heeft inmiddels laten weten hier zo snel mogelijk aan te zullen voldoen.

Gevolgen voor de praktijk

Deze uitspraak van de voorzieningenrechter kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die gebruik maken van een dergelijk afvalpassensysteem. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat zij mogelijk in strijd handelen met de Wbp en dat handhavend optreden aan de orde kan zijn indien het bewaren van persoonsgegevens niet noodzakelijk is ter uitvoering van hun publieke taak.

Related news

14.10.2021 NL law
Termijn voor het indienen vaststellingsaanvraag NOW-1 loopt af op 31 oktober 2021: strategische handreikingen en juridische aanbevelingen

Short Reads - Op 31 oktober 2021 is het de laatste dag waarop de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 subsidie kunnen worden ingediend. Veel werkgevers hebben deze aanvraag al ingediend (en al een vaststellingsbesluit ontvangen) maar ook een aanzienlijk deel van de vaststellingsaanvragen moet nog door het UWV worden ontvangen (zie de Kamerbrief van 20 september 2021). 

Read more

13.10.2021 NL law
FAQ: Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt?

Short Reads - Hoe een begrip uit te leggen als een definitie of andere uitleg ervan in de wettelijke regeling ontbreekt? Deze vraag komt meer dan eens aan de orde in geschillen en procedures. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoordt deze vraag onder meer in een uitspraak over pleziervaartuigen en woonschepen in de jachthaven te Kaag (25 augustus 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1897).

Read more

13.10.2021 NL law
De hardheidsclausule en ander maatwerk in het licht van de NOW

Short Reads - Uitzonderingen op de NOW zijn volgens de bestuursrechter niet mogelijk door het bewust ontbreken van een hardheidsclausule, maar worden door de minister in bepaalde gevallen wel toegestaan. In dit artikel bespreekt Sandra Putting welke mogelijkheden bestuursorganen en de bestuursrechter hebben om maatwerk te bieden en wordt aan de hand van drie geschilpunten over de NOW beoordeeld hoe die mogelijkheden zijn ingezet of beter hadden kunnen worden ingezet.

Read more

07.10.2021 NL law
Intrekking van natuurvergunningen en de praktijk: de stand van zaken en de rol van significantie van eventuele effecten

Short Reads - Onherroepelijke natuurvergunningen lijken anno 2021 geen rustig bezit meer te zijn. Bij provincies liggen op dit moment verzoeken voor om tot intrekking van (onherroepelijke) natuurvergunningen over te gaan. Intrekking zou een noodzakelijke passende maatregel zijn ter uitvoering van artikel 6, lid 2 Habitatrichtlijn. Jurisprudentie geeft inmiddels enige duidelijkheid. Maar de praktijk blijkt weerbarstig en laat zien dat de nodige vragen onbeantwoord blijven. In dit blog bespreken wij de stand van zaken.

Read more