Short Reads

Soortenbescherming onder de Wet natuurbescherming: beschermingsregime voor habitatsoorten

Soortenbescherming: beschermingsregime voor habitatsoorten

Soortenbescherming onder de Wet natuurbescherming: beschermingsregime voor habitatsoorten

15.11.2016 NL law

In dit blog beschrijven wij het beschermingsregime en de afwijkingsmogelijkheden voor habitatsoorten.

Soorten die onder het beschermingsregime vallen

In de artikelen 3.5 tot en met 3.9 van de Wnb is het beschermingsregime neergelegd voor wat wij gemakshalve “habitatsoorten” noemen. Het gaat om soorten die worden beschermd door de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. Deze dier- en plantensoorten genieten (in beginsel) bescherming voor zover hun natuurlijk verspreidingsgebied in Nederland is gelegen.

Deze soorten worden in de praktijk vaak aangeduid als de “strikt beschermde soorten”, omdat voor deze soorten alleen onder strikte voorwaarden ontheffing van een verbodsbepaling kan worden verkregen. Bekende voorbeelden van habitatsoorten zijn de drijvende waterweegbree, de rugstreeppad en de zandhagedis.

Verbodsbepalingen

De belangrijkste verboden uit de Wnb zijn:

  • het opzettelijk doden of vangen van habitatsoorten (artikel 3.5 lid 1 Wnb);
  • het opzettelijk verstoren van habitatsoorten (artikel 3.5 lid 2 Wnb);
  • het opzettelijk vernielen en rapen van eieren van habitatsoorten (artikel 3.5 lid 3 Wnb);
  • het beschadigen en vernielen van de voorplantingsplaatsen en rustplaatsen van habitatsoorten (artikel 3.5 lid 4 Wnb);
  • het opzettelijk plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen en vernielen van habitatsoorten (artikel 3.5 lid 5 Wnb); en

het, anders dan voor verkoop, onder zich hebben of vervoeren van habitatsoorten (artikel 3.6 lid 2 Wnb.

Criteria voor ontheffing of vrijstelling

Gedeputeerde Staten kunnen van deze verboden ontheffing verlenen en Provinciale Staten kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van deze verboden (artikel 3.8 lid 2 en 3.9 lid 2 Wnb). De (cumulatieve) criteria om ontheffing of vrijstelling te kunnen verlenen, staan opgesomd in artikel 3.8 lid 5 Wnb. Een ontheffing of vrijstelling wordt slechts verleend indien:

  • er geen andere bevredigende oplossing bestaat (alternatieventoets);
  • er geen afbreuk wordt gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijk verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan; en
  • de ontheffing of vrijstelling nodig is:
    • in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats;
    • ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom;
    • in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten;
    • voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering van planten; of
    • om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben.

Aandachtspunten voor de praktijk

De formulering van de verboden vloeit, anders dan in de Flora- en faunawet het geval was, rechtstreeks voort uit de Habitatrichtlijn. Dit heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat voor een aantal verboden een opzetvereiste is opgenomen. In een van de komende berichten zullen wij nader ingaan op dit opzetvereiste.

Ook de gronden om tot ontheffingverlening over te kunnen gaan vloeien voort uit de Habitatrichtlijn. Deze gronden zijn daarom anders dan voor (de eerder door ons beschreven) vogels. Zo kan afgeweken worden van de verbodsbepalingen wegens “dwingende redenen van openbaar belang, waaronder sociale, economische en milieubelangen worden begrepen”. Voor ruimtelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld een woningbouwproject) lijkt vaak alleen deze ontheffingsgrond mogelijk. Uit een richtsnoer van de Europese Commissie volgt dat het moet gaan om een groot belang en een openbaar belang. Wie meer wil weten over deze ontheffingsgrond verwijzen wij graag naar ons artikel “Dwingende redenen van groot openbaar belang in de Flora- en faunawet. Een analyse van deze ontheffingsgrond naar aanleiding van recente jurisprudentie” en het blog “Behoud cultureel erfgoed als dwingende reden van groot openbaar belang voor ontheffing Flora- en faunawet“.

Team

Related news

20.07.2018 NL law
Consultatieversie Invoeringswet Omgevingswet: van bestemmingsplan naar omgevingsplan, de overgangsfase en het overgangsrecht

Articles - Op 5 januari 2017 is de consultatieversie van de Invoeringswet Omgevingswet verschenen. Dit blog gaat over het overgangsrecht van het omgevingsplan. De contouren van het overgangsrecht heeft minister van Infrastructuur en Milieu al geschetst in haar brief van brief van 19 mei 2016 (zie daarover mijn blogbericht van 31 mei 2016.

Read more

20.07.2018 NL law
Flexibiliteit vs. rechtszekerheid: verwijzing naar parkeerbeleid in bestemmingsplannen toegestaan. Het nieuwe denken in de Omgevingswet werpt zijn schaduw al vooruit

Articles - In haar uitspraak van 8 maart 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:607) acht de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ("de Afdeling") een planregel die een dynamische verwijzing bevat door middel van beleidsregels aanvaardbaar. Dit biedt een handreiking voor bestemmingsplannen die nog voor 1 juli 2018 moeten worden aangepast.

Read more

19.07.2018 BE law
Ontsporing van één van de wagons van de Codextrein dreigt: Grondwettelijk Hof schorst nieuwe afwijkingsmogelijkheid voor ontginningsgebieden

Articles - De Codextrein voorziet o.a. in een reeks aan nieuwe afwijkingsmogelijkheden in het kader van de vergunningverlening. Eén van de meest ophefmakende was de nieuwe afwijkingsmogelijkheid voor ontginningsgebieden. Tijdens het debat in de parlementaire commissie werd geopperd dat deze nieuwe afwijking op maat was geschreven van één private onderneming. Het Grondwettelijk Hof schorst nu in zijn arrest van 19 juli 2018 deze afwijkingsmogelijkheid op basis van de schending van het gelijkheidsbeginsel.

Read more

20.07.2018 NL law
Hoofdpunten Consultatieversie Invoeringswet Omgevingswet

Articles - Op 5 januari 2017 is de consultatieversie van de Invoeringswet Omgevingswet verschenen. Daarmee is de totstandkoming van een nieuw omgevingsrechtelijk regime een belangrijkste stap verder gekomen. In dit bericht bespreek ik in vogelvlucht de inhoud en strekking van de Invoeringswet omgevingswet. Voor een compleet overzicht van de stand van zaken en de parlementaire geschiedenis verwijs ik u graag naar www.pgomgevingswet.nl.

Read more

17.07.2018 NL law
Doelstelling windenergie van 6.000 MW op land zal niet in 2020 worden gehaald, maar de minister is optimistisch

Articles - Uit de Monitor Wind op Land 2017 en het Plan van Aanpak Windenergie op land 2018 blijkt de voortgang van de doelstelling om in 2020 6.000 MW aan opgesteld vermogen windenergie op land te hebben. Er wordt weliswaar meer windenergie opgewekt, maar de doelstelling in 2020 wordt waarschijnlijk niet gehaald. Wij bespreken de knelpunten en hoe nu verder.

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring