Short Reads

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

31.03.2015 NL law

Het komt regelmatig voor dat een bestuursorgaan en een bedrijf of burger afspraken maken over een bepaalde activiteit voordat de benodigde vergunning(en) worden verleend. Daar is niets mis mee. Sterker nog, vaak en zeker bij grote projecten, heeft zo’n overeenkomst grote voordelen. De inhoud van de afspraken moeten dan wel duidelijk en goed worden neergelegd in een overeenkomst en/of de vergunning. Ook moet tussen partijen geen enkel misverstand bestaan over de status van de overeenkomst, in het bijzonder de afdwingbaarheid van de gemaakte afspraken.

Dat dit in de praktijk nog wel eens mis kan gaan, blijkt uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 28 januari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:219). In deze uitspraken waren gemaakte afspraken zowel in een door het college van burgemeester en wethouders (college) verzonden brief als in een daarna verleende vergunning opgenomen. Nadat de afspraken werden geschonden, ging het college over tot intrekking van de vergunning. De Afdeling moest zich buigen over de vraag: mocht dit? Meer in het bijzonder: was sprake van schending van een privaatrechtelijke overeenkomst of van een vergunningvoorschrift?

De casus

In Dronten beschikt een exploitant al sinds 2001 over verschillende standplaatsvergunningen om een snackwagen te exploiteren. Uit de stukken blijkt dat het tussen de gemeente en de exploitant niet soepel loopt. Op 14 december 2011 heeft het college van burgemeester en wethouders (“het college”) een brief opgesteld waarin gesteld wordt dat de exploitant “nog eenmaal de mogelijkheid” wordt geboden een standplaats in te nemen mits de exploitant akkoord gaat met de in die brief opgenomen voorwaarden. Op grond van deze afspraken moet de exploitant, naast een op de precarioverordening gebaseerde standplaatsvergoeding, ook €50,- per maand betalen ter aflossing van een schuld die de exploitant bij de gemeente heeft. In de brief staat verder: “de eerste keer dat u niet aan de betalingsverplichting voldoet vervallen alle afspraken tussen u en de gemeente en wordt de standplaatsvergunning ingetrokken.” Ten slotte staat in de brief: “Deze brief heeft derhalve het karakter van een overeenkomst tussen u en de gemeente, waarmee de spelregels tussen partijen duidelijk zijn.” De brief is ondertekend door het college (meer specifiek de loco-secretaris en de burgemeester) en de exploitant.

Op 30 januari 2012 (dus ongeveer zes weken na de brief) verleent het college een standplaatsvergunning. Deze vergunning is onherroepelijk geworden. In de vergunning is, naast een kopje “voorschriften”, een kopje “afspraken” opgenomen. Hierin staat: “Verder gelden de afspraken zoals genoemd in onze brief van 14 december 2011 (…). Deze brief is volledigheidshalve in kopie bijgevoegd. (…) Met u is afgesproken dat u de standplaatsvergoeding per maand verhoogd met de afgesproken aflossing (…). Met u is afgesproken dat zodra u aan uw financiële verplichting niet voldoet, u de standplaats in de maand daarop niet meer mag innemen. Alle afspraken met u komen dan te vervallen en de standplaatsvergunning wordt vervolgens ingetrokken.”

De exploitant voldoet niet aan de betalingsverplichting waarna bij brief van 5 april 2013 de overeenkomst wordt opgezegd. In die brief staat: “Hierdoor vervalt ook de aan u verleende vergunning (…) met ingang van de verzenddatum van deze brief.”

De exploitant gaat in bezwaar, beroep en vervolgens hoger beroep tegen deze brief waarbij de vergunning is ingetrokken (hoewel er veel valt te schrijven over het verschil tussen ‘verval’ en ‘intrekking’ van een vergunning, laat ik dat hier maar buiten beschouwing).

Het college legt aan de intrekking van de vergunning ten grondslag: het niet nakomen van aan de vergunning verbonden voorschriften en beperkingen. Dit is één van de intrekkingsgronden uit de APV van Dronten.

De rechtbank verklaart het beroep van de exploitant ongegrond, omdat de betalingsverplichting als een aan de vergunning verbonden voorschrift moet worden beschouwd.

De Afdeling oordeelt in hoger beroep anders. Volgens de Afdeling vormen de afspraken in de brief een privaatrechtelijke overeenkomst en is het vermelden van deze afspraken in de vergunning “een herinnering” aan deze overeenkomst, hetgeen ook blijkt uit het onderscheid tussen de kopjes “voorschriften” en “afspraken” in de vergunning. De Afdeling oordeelt daarom dat dat het college ten onrechte de vergunning heeft ingetrokken.

Vijf tips voor het sluiten van een overheidscontract naast een vergunning

Bij deze uitspraak is een annotatie van mij gepubliceerd in AB 2015/133. Hierin ga ik onder meer in op de (meer theoretische) vraag wat voor soort overeenkomst partijen gesloten hebben. In dit blogbericht volsta ik met een aantal praktische tips voor een ieder die een overeenkomst met of namens de overheid sluit voorafgaand aan de verlening van een vergunning:

  1. Leg de inhoud en aard van de gemaakte afspraken duidelijk neer in zowel de overeenkomst als de vergunning neer.
  2. Benoem een ‘verplichting’ in een vergunning ook expliciet als voorschrift en niet, zoals in deze uitspraak, als ‘afspraak’.
  3. Volsta in een vergunning niet met een verwijzing naar een eerder gesloten overeenkomst als het de bedoeling is om een gemaakte afspraak als vergunningvoorschrift op te nemen.
  4. Vermeld duidelijk in de overeenkomst wat voor soort overeenkomst het is. Is sprake van een zuiver privaatrechtelijke overeenkomst (bijvoorbeeld over grondgebruik)? Of is sprake van een bevoegdhedenovereenkomst, waarin afspraken worden gemaakt over het gebruik van een bevoegdheid door de  overheid, zoals het verlenen van een vergunning?
  5. Denk na over wie namens de overheid partij is bij de overeenkomst: is dat het bestuursorgaan (dat de vergunning moet gaan verlenen) en/of de gemeente (als grondeigenaar)?

Het bericht ‘Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Related news

13.11.2019 NL law
Een strategisch actieplan voor het gebruik van AI door de overheid

Short Reads - Een paar jaren geleden hoorde je er nog nauwelijks over, maar nu kan je er bijna niet meer om heen: kunstmatige intelligentie, ook wel artificiële intelligentie (AI) genoemd.  AI verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken. Denk aan zelfrijdende auto's of slimme thermostaten. 

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

13.11.2019 NL law
Billijker bestuursrecht met minder formele rechtskracht

Short Reads - De recente uitspraken van de Hoge Raad over de Groningse aardbevingsschade en die van de Afdeling bestuursrechtspraak over het terugvorderen van toeslagen voor kinderopvang hebben meer met elkaar te maken dan menigeen op voorhand zal denken. Zowel de Hoge Raad als de Afdeling kiest daarin namelijk – terecht – voor een verdere versoepeling van de leer van de formele rechtskracht van besluiten. Een leer die vaak wordt bekritiseerd vanwege de onnodig onbillijke uitkomsten daarvan in sommige zaken.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

13.11.2019 NL law
Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties

Short Reads - Op donderdag 7 november 2019 was prof. mr. Pieter van Vollenhoven te gast bij ons op kantoor voor het seminar "Van Stint tot Fipronil: een schadefonds voor gedupeerden van voortvarend overheidsingrijpen in crisissituaties". In het sprekerspanel met o.a. Berthy van den Broek, Janet van de Bunt, Monique de Groot en Edwin Renzen en ook in de zaal waren de meesten duidelijk gecharmeerd van zo’n fonds Van Vollenhoven. Maar er blijven nog genoeg vragen over hoe zo’n fonds precies zou moeten worden ingericht.

Read more

06.11.2019 BE law
Les nouveaux seuils européens des marchés publics à partir du 1er janvier 2020

Articles - Les règlements qui modifient les seuils européens d'application pour les procédures de passation des marchés et des concessions  sont publiés dans le Journal officiel européen du 31 octobre 2019 (JO L 279 du 31 octobre 2019). Ces modifications entraînent pour la première fois une baisse des seuils depuis 2010, tant pour les travaux que pour les fournitures et services, quel que soit le secteur. Les nouveaux seuils s'appliquent à compter du 1er janvier 2020 et sont, comme d'habitude, fixés pour une période de deux ans. Ils sont valables jusqu'au 31 décembre 2021.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring