Short Reads

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is

31.03.2015 NL law

Het komt regelmatig voor dat een bestuursorgaan en een bedrijf of burger afspraken maken over een bepaalde activiteit voordat de benodigde vergunning(en) worden verleend. Daar is niets mis mee. Sterker nog, vaak en zeker bij grote projecten, heeft zo’n overeenkomst grote voordelen. De inhoud van de afspraken moeten dan wel duidelijk en goed worden neergelegd in een overeenkomst en/of de vergunning. Ook moet tussen partijen geen enkel misverstand bestaan over de status van de overeenkomst, in het bijzonder de afdwingbaarheid van de gemaakte afspraken.

Dat dit in de praktijk nog wel eens mis kan gaan, blijkt uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 28 januari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:219). In deze uitspraken waren gemaakte afspraken zowel in een door het college van burgemeester en wethouders (college) verzonden brief als in een daarna verleende vergunning opgenomen. Nadat de afspraken werden geschonden, ging het college over tot intrekking van de vergunning. De Afdeling moest zich buigen over de vraag: mocht dit? Meer in het bijzonder: was sprake van schending van een privaatrechtelijke overeenkomst of van een vergunningvoorschrift?

De casus

In Dronten beschikt een exploitant al sinds 2001 over verschillende standplaatsvergunningen om een snackwagen te exploiteren. Uit de stukken blijkt dat het tussen de gemeente en de exploitant niet soepel loopt. Op 14 december 2011 heeft het college van burgemeester en wethouders (“het college”) een brief opgesteld waarin gesteld wordt dat de exploitant “nog eenmaal de mogelijkheid” wordt geboden een standplaats in te nemen mits de exploitant akkoord gaat met de in die brief opgenomen voorwaarden. Op grond van deze afspraken moet de exploitant, naast een op de precarioverordening gebaseerde standplaatsvergoeding, ook €50,- per maand betalen ter aflossing van een schuld die de exploitant bij de gemeente heeft. In de brief staat verder: “de eerste keer dat u niet aan de betalingsverplichting voldoet vervallen alle afspraken tussen u en de gemeente en wordt de standplaatsvergunning ingetrokken.” Ten slotte staat in de brief: “Deze brief heeft derhalve het karakter van een overeenkomst tussen u en de gemeente, waarmee de spelregels tussen partijen duidelijk zijn.” De brief is ondertekend door het college (meer specifiek de loco-secretaris en de burgemeester) en de exploitant.

Op 30 januari 2012 (dus ongeveer zes weken na de brief) verleent het college een standplaatsvergunning. Deze vergunning is onherroepelijk geworden. In de vergunning is, naast een kopje “voorschriften”, een kopje “afspraken” opgenomen. Hierin staat: “Verder gelden de afspraken zoals genoemd in onze brief van 14 december 2011 (…). Deze brief is volledigheidshalve in kopie bijgevoegd. (…) Met u is afgesproken dat u de standplaatsvergoeding per maand verhoogd met de afgesproken aflossing (…). Met u is afgesproken dat zodra u aan uw financiële verplichting niet voldoet, u de standplaats in de maand daarop niet meer mag innemen. Alle afspraken met u komen dan te vervallen en de standplaatsvergunning wordt vervolgens ingetrokken.”

De exploitant voldoet niet aan de betalingsverplichting waarna bij brief van 5 april 2013 de overeenkomst wordt opgezegd. In die brief staat: “Hierdoor vervalt ook de aan u verleende vergunning (…) met ingang van de verzenddatum van deze brief.”

De exploitant gaat in bezwaar, beroep en vervolgens hoger beroep tegen deze brief waarbij de vergunning is ingetrokken (hoewel er veel valt te schrijven over het verschil tussen ‘verval’ en ‘intrekking’ van een vergunning, laat ik dat hier maar buiten beschouwing).

Het college legt aan de intrekking van de vergunning ten grondslag: het niet nakomen van aan de vergunning verbonden voorschriften en beperkingen. Dit is één van de intrekkingsgronden uit de APV van Dronten.

De rechtbank verklaart het beroep van de exploitant ongegrond, omdat de betalingsverplichting als een aan de vergunning verbonden voorschrift moet worden beschouwd.

De Afdeling oordeelt in hoger beroep anders. Volgens de Afdeling vormen de afspraken in de brief een privaatrechtelijke overeenkomst en is het vermelden van deze afspraken in de vergunning “een herinnering” aan deze overeenkomst, hetgeen ook blijkt uit het onderscheid tussen de kopjes “voorschriften” en “afspraken” in de vergunning. De Afdeling oordeelt daarom dat dat het college ten onrechte de vergunning heeft ingetrokken.

Vijf tips voor het sluiten van een overheidscontract naast een vergunning

Bij deze uitspraak is een annotatie van mij gepubliceerd in AB 2015/133. Hierin ga ik onder meer in op de (meer theoretische) vraag wat voor soort overeenkomst partijen gesloten hebben. In dit blogbericht volsta ik met een aantal praktische tips voor een ieder die een overeenkomst met of namens de overheid sluit voorafgaand aan de verlening van een vergunning:

  1. Leg de inhoud en aard van de gemaakte afspraken duidelijk neer in zowel de overeenkomst als de vergunning neer.
  2. Benoem een ‘verplichting’ in een vergunning ook expliciet als voorschrift en niet, zoals in deze uitspraak, als ‘afspraak’.
  3. Volsta in een vergunning niet met een verwijzing naar een eerder gesloten overeenkomst als het de bedoeling is om een gemaakte afspraak als vergunningvoorschrift op te nemen.
  4. Vermeld duidelijk in de overeenkomst wat voor soort overeenkomst het is. Is sprake van een zuiver privaatrechtelijke overeenkomst (bijvoorbeeld over grondgebruik)? Of is sprake van een bevoegdhedenovereenkomst, waarin afspraken worden gemaakt over het gebruik van een bevoegdheid door de  overheid, zoals het verlenen van een vergunning?
  5. Denk na over wie namens de overheid partij is bij de overeenkomst: is dat het bestuursorgaan (dat de vergunning moet gaan verlenen) en/of de gemeente (als grondeigenaar)?

Het bericht ‘Afspraken tussen de overheid en burger: maak duidelijk of het een vergunningvoorschrift of privaatrechtelijke overeenkomst is‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Related news

10.10.2019 NL law
Valérie van 't Lam and Jan van Oosten speak during the Day of the Environmental and Planning Act

Speaking slot - Valérie van ’t Lam has been invited to speak at the “Companies, Environment and the Environment plan” session during the Day of the Environmental and Planning Act (Omgevingswet), which will be held on 10 October 2019. Besides Valérie, Jan van Oosten will speak at the session “Transitional law and the Environmental and Planning Act”.

Read more

06.09.2019 NL law
Het Klimaatakkoord: sectortafel elektriciteit

Short Reads - Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord gepresenteerd. In het Klimaatakkoord is aan vijf sectortafels uitgewerkt op welke wijze Nederland uitvoering gaat geven aan de op internationaal niveau gemaakte klimaatafspraken. In dit blogbericht lichten wij toe wat de belangrijkste uitdagingen zijn voor de sectortafel elektriciteit en hoe de komende jaren aan die uitdagingen uitvoering wordt gegeven.   

Read more

11.09.2019 EU law
Legal trend: climate change litigation

Articles - Climate change cases can occur in many shapes and forms. One well-known example is the Urgenda case in which the The Hague Court condemned the Dutch government in 2015 for not taking adequate measures to combat the consequences of climate change. Three years later, the Court of Justice of The Hague  upheld this decision, and it is now pending before the Dutch Supreme Court. This case is expected to set a precedent for Belgium, i.a. Since both the Belgian climate case and the Urgenda case are in their final stages of proceedings, this blog provides you with an update on climate change litigation.

Read more

04.09.2019 NL law
De nieuwe coördinatieregeling in de Awb: wetsvoorstel ingediend!

Short Reads - Ruim een jaar na het sluiten van de internetconsultatie heeft de minister van Rechtsbescherming op 10 juli jl. het wetsvoorstel dat onder meer een algemene coördinatieregeling mogelijk maakt ingediend. In een eerder blogbericht is al ingegaan op de consultatieversie van dit wetsvoorstel en zijn daarmee de hoofdlijnen van de voorgestelde coördinatieregeling besproken. Wij grijpen de indiening van het wetsvoorstel aan om de ingekomen reacties op de internetconsultatie te bespreken alsmede de wijzigingen waartoe deze reacties hebben geleid.

Read more

06.09.2019 NL law
Afdeling onderstreept belang van onderzoek naar harde plancapaciteit bij toestaan van nieuwe stedelijke ontwikkeling en geeft daarvan definitie

Short Reads - De Ladder voor duurzame verstedelijking is verankerd in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening en houdt de verplichting in om bij het toestaan van een nieuwe stedelijke ontwikkeling te motiveren dat daaraan behoefte bestaat. Hiermee wordt beoogd leegstand en onnodige bebouwing te voorkomen en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren. Onlangs is over dit onderwerp een Kamerbrief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verschenen naar aanleiding van onderzoek naar de werking van de Ladder voor woningbouw.

Read more

04.09.2019 NL law
Relativiteitsvereiste staat in de weg aan beroep van niet-bewoner op huisrecht bij onrechtmatig binnentreden van woning

Short Reads - Op 15 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ("Afdeling") een voor de bestuurlijke boetepraktijk belangrijke uitspraak over het vermeende onrechtmatig binnentreden van een woning door een toezichthouder en de gevolgen daarvan voor de opgelegde boete. Volgens de Afdeling levert het binnentreden door een toezichthouder alleen dan onrechtmatig verkregen bewijs op indien het huisrecht van de bewoner is geschaad.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring