Short Reads

Duidelijkheid over de juridische status van meldingen

Duidelijkheid over de juridische status van meldingen

Duidelijkheid over de juridische status van meldingen

20.01.2015 NL law

Op 14 januari jl. heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan in twee procedures over meldingenstelsels voor de aanleg van een uitweg. In deze uitspraken wordt antwoord gegeven op de vraag of en zo ja wanneer tegen een reactie van het college van burgemeester en wethouders op een dergelijke melding bezwaar en beroep bij de bestuursrechter open staat.

In beide uitspraken bepaalde de APV dat het college wordt geacht met het maken van de uitweg te hebben ingestemd als het niet binnen vier weken na ontvangst van de melding heeft beslist dat de gewenste uitweg wordt verboden. Het college is dus niet verplicht om op de melding te reageren.

Zowel de weigering, acceptatie als niet of niet tijdige reactie zijn appellabele besluiten

Uit de uitspraken van de Afdeling blijkt het volgende:

  • De beslissing van het college het maken of veranderen van een uitweg te verbieden is een besluit waartegen bezwaar en beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld.
  • Een binnen vier weken verzonden brief van het college aan de melder die erop neerkomt dat, al dan niet onder voorschriften, met de melding kan worden ingestemd is ook een besluit waartegen bezwaar en beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld.
  • Als niet of niet tijdig een brief door het college wordt verzonden staat de rechtsgang bij de bestuursrechter ook open. Het verstrijken van de termijn van vier weken brengt immers met zich dat vanaf dat moment het recht ontstaat met de aanleg van de uitweg te beginnen.
  • Als in de APV een dwingend voorgeschreven termijn is opgenomen, is het college na het verstrijken van die termijn niet langer bevoegd een besluit te nemen. Het college kan die termijn dan ook niet verlengen. Als het college na het verstrijken van de termijn alsnog een reactie verstuurt, is dat besluit onbevoegd genomen.
    In de uitspraak over een uitweg in de gemeente Stein heeft dit tot gevolg dat de Afdeling het onbevoegd genomen besluit herroept. Hiermee lijkt de Afdeling het standpunt van de Advocaat-Generaal te volgen dat een te late reactie niet nietig, maar vernietigbaar is.

De volledige tekst van de uitspraken is hier te lezen: ECLI:NL:RVS:2015:14 en ECLI:NL:RVS:2015:36.

Aanbeveling: publiceer de (reactie op de) melding

De Afdeling overweegt dat het aanbeveling verdient dat de reactie op een melding dan wel het besluit van rechtswege algemeen bekend wordt gemaakt door deze te publiceren. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht hoeft de reactie namelijk alleen aan de melder bekend te worden gemaakt. Na deze bekendmaking gaat de bezwaartermijn lopen. Door de beperkte bekendmaking kan echter onduidelijkheid ontstaan over de vraag of en wanneer derde-belanghebbenden op de hoogte zijn geraakt van het bestaan van het besluit. Een door een derde te laat ingediend bezwaarschrift kan in zo’n geval onder omstandigheden verschoonbaar worden geacht. Het kan daarom zowel in het belang van de melder, het college als derden zijn dat tot een algemene bekendmaking wordt overgegaan.

De conclusie van de Advocaat-Generaal

Eerder schreef ik op dit Stibbeblog over de conclusie van de Advocaat-Generaal bij deze uitspraken. Deze conclusie (en de door mij gegeven samenvatting daarvan) is ook na deze uitspraken nog lezenswaardig. De Advocaat-Generaal bespreekt namelijk meer dan in deze uitspraken aan de orde komt. Zo beschrijft hij vier verschillende categorieën meldingenstelsels en gaat hij in op de vraag wat voor soort voorschriften aan een melding kunnen worden verbonden.

Hoe nu verder? Kies voor een vergunningstelsel of een meldingenstelsel met algemene regels!

Uit deze uitspraak volgt in essentie dat eigenlijk alle reacties op een melding (verbieden, accepteren en niet of te laat reageren) allemaal appellabele besluiten zijn. De vraag is dan ook gerechtvaardigd of een meldingenstelsel nog toegevoegde waarde heeft boven een vergunningstelsel. Inmiddels is (zo blijkt uit de uitspraak) de model-APV al gewijzigd door als alternatief voor het meldingenstelsel voor uitwegen een vergunningstelsel voor te stellen, namelijk de verplichting om een omgevingsvergunning aan te vragen.

Er is echter ook nog een andere optie. De Afdeling overweegt expliciet dat de gemeentelijke wetgever ook kan kiezen voor een alternatieve regeling, namelijk voor een meldingenstelsel dat wordt beheerst door algemene regels en waarbij niet is voorzien in een reactie van enig bestuursorgaan. Een dergelijke regeling zou vergelijkbaar zijn met de meldplicht uit het Activiteitenbesluit. In dat geval wordt in de regeling bepaald dat een uitweg mag worden aangelegd indien wordt voldaan aan bepaalde in de regels gestelde voorschriften en dat in overige gevallen een vergunning moet aangevraagd.

Ook in de Omgevingswet wordt uitgegaan van een dergelijk meldingenstelsel als alternatief voor de omgevingsvergunning (artikel 4.4 en 4.5). In het omgevingsplan, de waterschapsverordening en de omgevingsverordening kan worden bepaald dat het verboden is om zonder voorafgaande melding een bepaalde activiteit te verrichten. Een dergelijke melding resulteert niet in een (appellabel) Awb-besluit. Het bevoegd gezag kan op basis van een melding wel besluiten maatwerkvoorschriften op te leggen. Tegen zo’n beschikking tot vaststelling van maatwerkvoorschriften kunnen wel bestuursrechtelijke rechtsmiddelen worden aangewend.

Afronding

Met deze uitspraken is duidelijker geworden wat de juridische status van een melding is. Uit de uitspraken volgen voor bestuursorganen twee concrete aanbevelingen:

  1. Ga over tot de (onverplichte) publicatie van de reactie op een melding.
    Zowel de schriftelijke weigering, schriftelijke acceptatie als toestemming van rechtswege zijn appellabele besluiten waardoor een algemene bekendmaking bijdraagt aan de rechtszekerheid van alle betrokken partijen.
  2. Neem al uw meldingenstelsels eens onder de loep:
    Is uw meldingenstelsel vergelijkbaar met dit stelsel? Zo ja, is voortzetting van uw meldingenstelsel zinvol als alle reacties toch appellabele besluiten zijn of kan dit meldingenstelsel wellicht beter omgevormd worden tot:

    A. een regulier vergunningstelsel (met bestuursrechtelijke rechtsbescherming); of
    B. een meldingenstelsel met algemene regels zonder reactie van enig bestuursorgaan       (waartegen geen bestuursrechtelijke rechtsbescherming open staat).

Het bericht ’Duidelijkheid over de juridische status van meldingen’ is een bericht van Stibbeblog.nl.

Related news

25.10.2019 NL law
Verzilting en de Omgevingswet: een gemiste kans?

Short Reads - Verzilting – de stijging van de zoutconcentratie in het grondwater en oppervlaktewater – klinkt voor de meeste Nederlanders als een probleem voor verre landen met hoge temperaturen en weinig regenval. De droge zomer van 2018 heeft ons echter herinnerd aan het feit dat onze bodem reeds hoge concentraties van zout bevat. Dit kan bij gebrek aan regenwater en ander zoet water grote schade tot gevolg hebben.

Read more

08.11.2019 BE law
Interview with Wouter Ghijsels on Next Gen lawyers

Articles - Stibbe’s managing partner Wouter Ghijsels shares his insights on the next generation of lawyers and the future of the legal profession at the occasion of the Leaders Meeting Paris where Belgian business leaders, politicians and inspiring people from the cultural and academic world will discuss this year's central theme "The Next Gen".

Read more

21.10.2019 NL law
Omgevingsvergunning – beslistermijn, inwerkingtreding en onherroepelijkheid (FAQ)

Short Reads - Voor veel activiteiten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving is een omgevingsvergunning nodig op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo). Bedrijven die dergelijke activiteiten willen ondernemen moeten dus een vergunning aanvragen. Het is niet altijd duidelijk welke procedure moet worden gevolgd, hoelang de procedure zal gaan duren en wanneer de vergunning gebruikt kan worden of onherroepelijk is.

Read more

07.11.2019 NL law
Symposium 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations

Seminar - Stibbe is organising a symposium in Amsterdam on Thursday 7 November entitled 'From Stint to Fipronil: a compensation fund for victims of energetic government intervention in crisis situations'. During this symposium, Stibbe lawyer Tijn Kortmann and Prof. Pieter van Vollenhoven, alongside other experts,  will speak about the compensation fund which, according to van Vollenhoven, injured parties should be able to call upon if a decision by the government turns out to be too drastic.

Read more

18.10.2019 NL law
The European Services Directive after Appingedam

Seminar - Stibbe, together with Bureau Stedelijke Planning, is organising a seminar on 5 November on the most recent relevant case law following the Appingedam case. Three months after the final judgment, additional case law from the Council of State has been published concerning the significance of the Services Directive for branching rules and other restrictions on establishment. On 10 October, guidelines titled 'How to deal with the Services Directive in spatial retail policy' will also be published.

Read more

Our website uses functional cookies for the functioning of the website and analytic cookies that enable us to generate aggregated visitor data. We also use other cookies, such as third party tracking cookies - please indicate whether you agree to the use of these other cookies:

Privacy – en cookieverklaring