Articles

Wet op het accountantsberoep aangenomen door Eerste Kamer: gevolgen van deze wet voor ondernemingen

Wet op het accountantsberoep aangenomen door Eerste Kamer: gevolgen van deze wet voor ondernemingen

Wet op het accountantsberoep aangenomen door Eerste Kamer: gevolgen van deze wet voor ondernemingen

11.12.2012 NL law

1.  Inleiding 
 
De Eerste Kamer heeft vandaag het wetsvoorstel Wet op het accountantsberoep aangenomen. Oorspronkelijk strekte dit wetsvoorstel er alleen toe het Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA) en de Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten (NOvAA) samen te voegen tot de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer zijn echter verschillende amendementen aangenomen die verstrekkende gevolgen hebben voor het functioneren van accountantsorganisaties bij organisaties van openbaar belang (op dit ogenblik zijn dit beursgenoteerde ondernemingen maar ook niet genoteerde banken en verzekeraars) (“oob's”), maar ook bij ondernemingen waarvan de financiële verslaggeving valt onder het toezicht van de AFM.

In deze Corporate Alert gaan wij niet in op de totstandkoming van de NBA, maar vindt u een overzicht van de voor ondernemingen belangrijkste wijzigingen. Wij behandelen eerst de verplichte roulatie en het verbod voor accountantsorganisaties die de jaarrekening van een oob controleren om niet langer ook bepaalde advieswerkzaamheden ten behoeve van deze oob te verrichten. Verder besteden we aandacht aan twee andere belangrijke wijzigingen. Voor ondernemingen die geen oob zijn en ook niet onder de Wet toezicht financiële verslaggeving vallen, hebben de amendementen geen gevolgen. 
 
2.  Inwerkingtreding 
 
Hoewel de datum van inwerkingtreding nog niet is gepubliceerd, kan ervan worden uitgegaan dat de nieuwe regeling op 1 januari 2013 in werking zal treden. Bij de behandeling in de Eerste Kamer is afgesproken dat de verplichte roulatie van accountantskantoren bij oob’s niet eerder dan op 1 januari 2016 in werking zal treden. Minister Dijsselbloem heeft deze toezegging in een brief bevestigd. 
 
3.  Belangrijkste wijzigingen 
 
Verplichte kantoorroulatie

Oob's moeten vanaf 1 januari 2016 iedere acht jaar van accountantsorganisatie wijzigen. Pas na een periode van twee jaar mag hetzelfde kantoor weer de wettelijke jaarrekeningcontrole uitvoeren. Deze regeling beoogt de onafhankelijkheid van de accountants te versterken. De verplichting tot wijziging van accountantsorganisatie na acht jaar, staat los van de bepaling dat dezelfde accountant niet langer dan zeven jaar uiteindelijk verantwoordelijke mag zijn voor de wettelijke controles.

Ook in Europa zijn voorstellen gedaan voor een verplichte kantoorroulatie. De Minister van Financiën heeft tijdens het plenaire debat in de Eerste Kamer meegedeeld en in zijn brief ook bevestigd dat in de tweede helft van 2015 zal worden bekeken in hoeverre en hoe de Europese regelgeving op dit gebied zich al dan niet heeft afgetekend. Indien dan blijkt van mogelijke strijdigheid met de Europese regelgeving, kan invoering per 1 januari 2016 worden heroverwogen.

Indien de regeling volgens verwachting per 1 januari 2016 van kracht wordt, zullen alle oob’s waarbij de wettelijke controles acht jaar of langer door dezelfde accountantsorganisatie zijn uitgevoerd, met onmiddellijke ingang een andere accountantsorganisatie met de controle moeten belasten. Op grond van de wet zoals die nu is aangenomen, zal dat ook gelden voor de controle van de boekjaren die op 31 december 2015 eindigen. Hoewel mogelijk in 2015 alsnog besloten zou kunnen worden dat de regeling niet per 1 januari 2016 in werking treedt, moet de periode tot 1 januari 2016 worden gezien als een overgangsperiode die zowel accountantsorganisaties als oob’s de gelegenheid biedt op de nieuwe regeling te anticiperen.

Scheiding accountantscontrole en advies

Accountantskantoren die de jaarrekeningcontrole voor een oob verrichten mogen niet langer andere diensten voor deze onderneming verrichten. Ook deze regeling is bedoeld om de onafhankelijkheid van accountants ten opzichte van de door hen gecontroleerde oob's te vergroten.

Controlediensten zijn uitsluitend: (i) de wettelijke controle van de jaarrekening; (ii) de controle van halfjaar- en kwartaalberichten; (iii) de waarmerking van de maandstaten voor de publieke toezichthouders; en (iv) de verstrekking van 'assurance' met betrekking tot het directieverslag, het verslag corporate governance, het verslag risicomanagement en het verslag maatschappelijk verantwoord ondernemen. Onder genoemde 'assurance' moet worden verstaan controlediensten gericht op het verstrekken van zekerheid over de door de gecontroleerde cliënt verstrekte informatie ten behoeve van externe gebruikers van deze informatie en de raad van commissarissen, zoals bedoeld in de genoemde verslagen.

Deze regeling wordt direct na inwerkingtreding van de wet van kracht. Advieswerkzaamheden waarvoor reeds voor de inwerkingtreding van de wet per 1 januari 2013 opdracht is gegeven, en ten aanzien waarvan voor de accountantsorganisatie een contractuele verplichting bestaat, mogen worden uitgevoerd tot twee jaar na de inwerkingtreding van de wet. Het aangaan van nieuwe overeenkomsten waarbij een accountantsorganisatie wordt belast met de advisering omtrent andere dan de hiervoor genoemde werkzaamheden, mag vanaf de datum van inwerkingtreding van de wet niet meer plaatsvinden. Het verbod is van toepassing op accountantsorganisaties zoals deze door de Wet toezicht accountantsorganisaties zijn gedefinieerd. Onder het verbod vallen dan ook niet andere organisaties die mogelijk nauw samenwerken met de accountantsorganisatie die de wettelijke controles bij een onderneming uitvoert.

Melding AFM

Voor de volledigheid vermelden wij nog dat voordat een oob overgaat tot benoeming van een accountantsorganisatie teneinde haar jaarrekening te controleren, zij de AFM over dit voornemen moet informeren. De manier waarop dit aan de AFM moet worden gemeld, moet nog nader worden bepaald. In de praktijk zal deze mededeling gedaan moeten worden, voordat de algemene vergadering tot benoeming overgaat.

Wet toezicht financiële verslaggeving (de “Wtfv”)

Op grond van de Wtfv houdt de AFM toezicht op de financiële verslaggeving van effectenuitgevende instellingen. Hieronder vallen niet alleen Nederlandse uitgevende instellingen waarvan effecten op een gereglementeerde markt worden verhandeld, maar ook Nederlandse uitgevende instellingen waarvan effecten alleen worden verhandeld op een met een gereglementeerde markt vergelijkbare beurs buiten de Europese Economische Ruimte. Ook de financiële verslaggeving van buitenlandse ondernemingen die effecten hebben uitgegeven die op Euronext Amsterdam worden verhandeld, vallen onder dit toezicht.

Kenmerkend voor de Wtfv is onder meer dat de Wtfv niet administratiefrechtelijk gehandhaafd kan worden, maar dat de AFM, indien zij handhavend wil optreden, op grond van Afdeling 16 Titel 9 Boek 2 BW een verzoek bij de Ondernemingskamer moet indienen.

Door de Tweede Kamer is bij de behandeling van de Wet op het accountantsberoep ook een amendement aangenomen dat op een aantal punten tot wijziging van de Wtfv leidt. Die wijzigingen hebben bij de behandeling van het wetsvoorstel door de Eerste Kamer – anders dan de verplichte roulatie en het verbod advieswerkzaamheden te combineren met wettelijke controles – geen aandacht gekregen. De belangrijkste wijzigingen noemen wij hierna kort.

  • Bij de totstandkoming van de Wtfv was bepaald dat geen uitwisseling van informatie mocht plaatsvinden tussen de afdeling van de AFM die belast was met het toezicht op de financiële verslaggeving en andere afdelingen van de AFM. Deze zogenaamde Chinese Walls komen per 1 januari 2013 te vervallen.
  • Tot nu toe moet de AFM op grond van openbare feiten en omstandigheden redenen hebben voor twijfel of de financiële verslaggeving van een effectenuitgevende instelling wel aan de wettelijke eisen voldoet, wil de AFM aan de effectenuitgevende instelling om een nadere toelichting kunnen vragen. De gewijzigde bepaling vereist niet langer dat bij de AFM twijfel omtrent de juistheid van de financiële verslaggeving bestaat, wil zij om een nadere toelichting kunnen vragen. 
  • Bij de wetswijziging worden twee bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht (de “Awb”) van overeenkomstige toeppassing verklaard, waaronder art. 5:20 Awb, op grond waarvan de verplichting bestaat om aan de AFM binnen een door de AFM genoemde redelijke termijn alle medewerking te verlenen die zij redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van haar bevoegdheden. Het is niet duidelijk wat de precieze gevolgen van deze wijzigingen zijn voor de praktijk. Wij noemen in dit verband een paar aandachtspunten.

Bij de totstandkoming van het amendement is niet gesproken over de handhaving en ook de regeling in het BW is niet gewijzigd. Het is mogelijk dat, indien de AFM – zonder dat de AFM reden tot twijfel over de juistheid van de financiële verslaggeving heeft – een uitgevende instelling om een nadere toelichting vraagt, deze niet wordt gegeven en de AFM vervolgens naar de Ondernemingskamer stapt om een bevel tot het verstrekken van die toelichting uit te lokken. In dat geval is denkbaar dat de Ondernemingskamer een dergelijk verzoek zal afwijzen op grond van het feit dat er geen reden tot twijfel is.

De verwijzing naar de Awb lijkt weinig toe te voegen. Ook indien aan de betrokken bepalingen door een uitgevende instelling geen gevolg wordt gegeven, zal de AFM, indien zij wil handhaven, naar de Ondernemingskamer moeten. Omdat art. 5:17 Awb niet mede van toepassing is verklaard, kan de AFM waarschijnlijk niet de afgifte van of inzage in specifieke stukken verlangen. Het is in ieder geval onduidelijk of de volgens de toelichting op het amendement nagestreefde uitbreiding van de bevoegdheden van de AFM in de onderzoeksfase daarmee wel is gerealiseerd. Zolang duidelijkheid ontbreekt, kunnen effectenuitgevende instellingen voor de moeilijke afweging komen te staan of zij aan een mogelijk niet te handhaven verzoek van de AFM gevolg zullen geven of bereid zijn het risico te aanvaarden dat de AFM een verzoek bij de Ondernemingskamer indient. Ook indien een dergelijk verzoek wordt afgewezen, kan dat voor de uitgevende instelling tot schade leiden.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met één van de Stibbe contactpersonen.

Team

Related news

04.12.2018 NL law
Stibbe nomme deux nouveaux associés et trois counsels

Inside Stibbe - Stibbe a nommé Floris ten Have (droit de la concurrence, Amsterdam) et Julien Bogaerts (droit des sociétés et droit financier, Bruxelles) en tant qu’associés. Johan Zwemmer (droit du travail, Amsterdam), Li Wee Toh (droit de l’énergie et industrie, Amsterdam) et Giovanni Smet (droit fiscal, Bruxelles) deviennent, quant à eux, counsels. Ces nouvelles nominations prendront effet le 1er janvier 2019.

Read more

04.12.2018 NL law
Stibbe appoints two new partners and three counsel

Inside Stibbe - Stibbe has promoted Floris ten Have (EU law, competition and regulation, Amsterdam) and Julien Bogaerts (corporate and finance, Brussels) to partner. In addition, Johan Zwemmer (employment law, Amsterdam), Li Wee Toh (energy and industry, Amsterdam) and Giovanni Smet (tax, Brussels) have been promoted to counsel. The new appointments will take effect on 1 January 2019.

Read more

04.12.2018 NL law
Stibbe benoemt twee nieuwe partners en drie counsels

Inside Stibbe - Stibbe benoemt Floris ten Have (mededingingsrecht, Amsterdam) en Julien Bogaerts (corporate en finance, Brussel) tot partner. Johan Zwemmer (arbeidsrecht, Amsterdam), Li Wee Toh (energierecht en industrie, Amsterdam) en Giovanni Smet (fiscaal recht, Brussel) zijn benoemd tot counsel. De nieuwe benoemingen gaan in vanaf 1 januari 2019.

Read more

25.10.2018 NL law
Getting the Deal Through: Private M&A 2019: The Benelux chapters

Articles - Getting the Deal Through works with many of the best lawyers and law firms in the world to bring together a unique legal information resource, written by experts on each subject area, in every significant jurisdiction. This review is focused on global questions with local answers. 

Read more

Our website uses cookies: third party analytics cookies to best adapt our website to your needs & cookies to enable social media functionalities. For more information on the use of cookies, please check our Privacy and Cookie Policy. Please note that you can change your cookie opt-ins at any time via your browser settings.

Privacy – en cookieverklaring