Articles

Algoritmische discriminatie

Algoritmische discriminatie

Algoritmische discriminatie

08.01.2019 NL law

'Slimme algoritmes' nemen steeds meer arbeidsrechtelijk relevante beslissingen. Zo kunnen zelflerende systemen onder meer worden ingezet om te bepalen wie promotie krijgt of welk cv wordt geselecteerd in een sollicitatieprocedure. Ook in de opkomende platformeconomie worden veel arbeidsrechtelijk relevante beslissingen genomen door geautomatiseerde systemen: wie doet welke klus en tegen welke beloning?

Het is de vraag of dit soort beslissingen ook eerlijk(er) zijn wanneer zij geautomatiseerd zijn. Zelflerende algoritmes kunnen namelijk tot niet objectief te rechtvaardigen resultaten komen, zowel doordat het algoritme de vooroordelen van de programmeurs of hun opdrachtgevers weerspiegelt, als doordat het is getraind met historische oefendata die is voortgekomen uit een ongelijke historische situatie. In deze 'Ter Visie' verken ik twee arbeidsrechtelijk relevante, hiermee samenhangende, eigenaardigheden van zelflerende systemen.

De eerste eigenaardigheid is dat zulke systemen beslissingen nemen op basis van zeer grote hoeveelheden data, factoren en daarmee blootstaan aan veel potentiële claims uit hoofde van indirecte discriminatie. Een systeem dat onderscheid maakt op basis van de ogenschijnlijk neutrale maatstaf 'postcode' kan zo bijvoorbeeld ook onderscheid maken op basis van etniciteit, omdat het nu eenmaal vaak voorkomt dat mensen van een bepaalde etniciteit of sociale klasse bij elkaar in dezelfde wijk wonen.

De tweede eigenaardigheid is dat zelflerende systemen vaak een zogeheten 'black box' zijn. Dat hangt deels samen  met het feit dat zulke systemen bedrijfsgeheim zijn. Het kan echter ook gaan om een eigenschap die inherent is aan het type systeem dat wordt gebruikt: van de meeste zelflerende systemen kan achteraf maar moeilijk worden gereconstrueerd waarom zij een bepaalde beslissing namen. Dat leidt tot verschillende problemen op het gebied van zowel materieel gelijkebehandelingsrecht als bewijsrecht.

Een voorbeeld van een probleem op het gebied van materieel gelijkebehandelingsrecht is het volgende: volgens jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie zal van een beloningssysteem dat ondoorzichtig is eerder worden vermoed dat het discriminatoir is.

Een bewijsrechtelijk probleem zou kunnen voortvloeien uit het feit dat de bewijslast verschuift naar de werkgever zodra de werknemer het vermoeden van discriminatie heeft gevestigd. De werkgever moet dan bewijzen dat hij niet heeft gediscrimineerd. Een werkgever zal echter moeilijk in dit bewijs kunnen slagen, als hij een systeem hanteert dat kan worden omschreven als black box.

Het beste dat een werkgever die een black box gebruikt kan doen, is uitleggen hoe het systeem is ontworpen – bij voorkeur onder verwijzing naar maatregelen die zijn getroffen om zo min mogelijk discriminatoire effecten te hebben. Gelet hierop doen werkgevers die gebruik willen maken van zelflerende systemen er goed aan het ontwerpproces van hun zelflerende systeem goed te documenteren. Welke ontwerpbeslissingen worden er gemaakt, en waarom?

Related news

14.06.2021 NL law
Verplichte deelneming in bedrijfstakpensioenfonds voor Duitse chauffeurs in dienst van in Nederland gevestigde onderneming (annotatie)

Short Reads - In deze annotatie becommentarieert Astrid Helstone een uitspraak van het hof Arnhem-Leeuwarden. Deze uitspraak gaat over een werkgever met een in Nederland gevestigde onderneming in het beroepsvervoer over de weg. Deze werkgever heeft ongeveer 90 werknemers in dienst, van wie tien werknemers de Duitse nationaliteit hebben en in Duitsland wonen. Partijen verschillen van mening over de vraag of deze tien Duitse werknemers verplicht zijn tot deelneming in het Pensioenfonds Vervoer.

Read more

17.06.2021 NL law
SER advies 2021-2025: de belangrijkste aanbevelingen op het terrein van de arbeidsmarkt besproken

Short Reads - Inleiding Op 2 juni 2021 presenteerde de Sociaal Economische Raad (SER) het ontwerpadvies ‘Sociaal-Economisch beleid 2021-2025. Zekerheid voor mensen, een wendbare economie en herstel van de samenleving’. Dit advies behelst een breed pakket aan voorstellen dat voor brede welvaart in Nederland moet zorgen. De SER adviseert het kabinet fors te investeren in de arbeidsmarkt en de publieke sector.

Read more

02.06.2021 NL law
Kabinet kondigt NOW-4 en een wijziging van de omzetberekening aan

Short Reads - Er komt een nieuwe NOW-subsidieregeling, de NOW-4. Dit heeft het kabinet aangekondigd in de Kamerbrief van 27 mei 2021. De subsidievoorwaarden onder de NOW-4 zullen grotendeels gelijk zijn aan de voorwaarden voor een subsidie onder de vijfde tranche van de NOW-3. Ook informeert het kabinet de Tweede Kamer over een wijziging inzake de bepaling van de omzet, die zal worden ingevoerd in de NOW-3 en de NOW-4.

Read more