Articles

Nieuw wetsontwerp marktpraktijken en consumentenbescherming ingediend in het Parlement

Nieuw wetsontwerp marktpraktijken en consumentenbescherming ingediend in het Parlement

Nieuw wetsontwerp marktpraktijken en consumentenbescherming ingediend in het Parlement

21.11.2013 BE law

Op 24 september 2013 werd in het Parlement een wetsontwerp houdende invoeging van Boek VI “Marktpraktijken en Consumentenbescherming” in het Wetboek Economisch Recht ingediend. Behalve een loutere invoeging van de bestaande wet marktpraktijken in het Wetboek Economisch Recht worden diverse aanpassingen aan de huidige wet marktpraktijken van 6 april 2010 aangebracht. Eens te meer echter lijkt op vele vlakken de wet niet in overeenstemming met het Europees recht.

Also available in French.

1. Achtergrond

De bedoeling van het wetsontwerp is dubbel: ten eerste de wet marktpraktijken van 6 april 2011 in te voegen in het nieuwe Wetboek Economisch Recht. Daarnaast beoogt het wetsontwerp om de Richtlijn 2011/83/EU betreffende consumentenrechten in Belgisch recht om te zetten (‘Richtlijn Consumentenrechten’). 1
 
2. Algemeen overzicht

De Richtlijn Consumentenrechten brengt vooral op het vlak van overeenkomsten op afstand en buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten veel vernieuwingen 2. Omdat er op deze domeinen sprake is van maximum harmonisatie herneemt het wetsontwerp dan ook in de meeste gevallen letterlijk de bepalingen van de Richtlijn Consumentenrechten. Waar de richtlijn nog in beperkte mate verdergaande bescherming toelaat, heeft de wetgever hiervan ook vaak gebruik gemaakt. Zo bijvoorbeeld voorziet het nieuwe voorgestelde artikel VI, 46, § 6 in de mogelijkheid voor de Koning om in de economische sectoren of voor de categorieën van producten die hij aanwijst te bepalen dat wanneer een overeenkomst per telefoon wordt gesloten, de onderneming het aanbod moet bevestigen aan de consument en dat de consument enkel gebonden is nadat hij het aanbod heeft getekend of schriftelijk heeft aanvaard, in voorkomend geval op een duurzame gegevensdrager. Dit gaat verder dan de harmonisatie voorzien in de Richtlijn Consumentenrechten maar is mogelijk doordat artikel 6 van de Richtlijn het toelaat. In de voorbereidende werken verwijst de wetgever in dat verband naar het nut dat dergelijke bepalingen reeds zouden gehad hebben inzake de contracten tot levering van gas en elektriciteit (waarbij de wetgever onder meer verwijst naar het akkoord “de consument in de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt”). 3

Daarnaast brengt de wetgever verschillende punctuele aanpassingen aan zoals onder meer:

Het onder het toepassingsgebied van de wet brengen van vrije beroepers 4 ,
Het niet langer uitsluiten van financiële instrumenten uit het toepassingsgebied van de wet;
Opheffing van de notificatieverplichtingen om uitverkoop te organiseren. Helaas heft de wetgever andere belemmeringen, zoals de beperkte gevallen waarin een uitverkoop kan worden georganiseerd, en die in strijd zijn met de Europese wetgeving 5 niet op.
Inzake verkoop met verlies wordt gepreciseerd dat voor de berekening van de verkoop met verlies nu wel mag worden rekening gehouden met “niet definitief verworven volumekortingen berekend op basis van 80% van de volumekorting die de onderneming in het voorbije jaar voor hetzelfde goed heeft verworven” (zie voorstel nieuwe artikel VI.116, § 1).
Enkele punctuele verduidelijkingen inzake sperperiodes, solden en aankondigingen van prijsvermindering.
De wetgever heeft daarentegen geen gehoor gegeven aan de diverse vonnissen en arresten en de rechtsleer dat o.m. de bepalingen inzake sperperiode, solden en aankondigingen van prijsvermindering, uitverkoop, verkoop met verlies in hun algemeenheid genomen in strijd zijn met de Richtlijn oneerlijke marktpraktijken. De wetgever denkt zich wat betreft solden en sperperiodes, verkopen met verlies en diverse andere bepalingen met een kunstgreep aan het toepassingsgebied van de Richtlijn te kunnen onttrekken. De memorie van toelichting en de wetsbepalingen zelf stellen nu immers uitdrukkelijk dat de regels inzake sperperiodes, solden, verkoop met verlies enkel de belangen van ondernemingen zou dienen 6 . Aldus zou volgens de wetgever de Richtlijn oneerlijke marktpraktijken niet meer van toepassing zijn. De kritiek van de Raad van State hierop maakte kennelijk geen indruk bij de wetgever.
 
3. Eerste evaluatie
 
Onze eerste evaluatie van dit ontwerp is de volgende.
 
Positief is de integratie van de wet marktpraktijken in het Wetboek Economisch Recht. Uniforme definities en procedures voor het gehele economische recht zijn aan te moedigen. Positief is verder ook dat de Richtlijn Consumentenbescherming wordt omgezet. Weliswaar zal dat niet zijn tegen 14 december 2013 zoals vereist door de Richtlijn, maar hopelijk wel tegen 14 juni 2014, datum waarop de omgezette bepalingen van de richtlijn in nationaal recht in werking moeten treden. Daarnaast zijn ook een aantal van de punctuele aanpassingen nuttig.
 
Negatief daarentegen is dat de wetgever met dit ontwerp opnieuw vele jaren juridische onzekerheid zal veroorzaken in verband met regels inzake uitverkoop, openbare verkoop, aankondigingen van prijsvermindering, solden, sperperiodes, enz. Het is vooreerst bedenkelijk dat met een loutere aanpassing van de beweerde doelstelling (de bescherming van de kleine handelaren in tegenstelling tot vroeger het beschermen van consumenten en kleinhandelaren) de wetgever identieke bepalingen (die vroeger wel de consument beoogden te beschermen, maar nu dus plots niet meer …) plotsklaps wel uit het toepassingsgebied van de Richtlijn zou halen, zoals ook de Raad van State terecht opmerkte. Men kan zich inbeelden dat ketens zoals ZEB en INNO die van diverse rechters in België eerder al gelijk kregen dat zij de bestaande regels inzake sperperiodes op grond van strijdigheid met de Richtlijn Oneerlijke Marktpraktijken naast zich mochten neerleggen, nu ook de nieuwe wettekst naast zich zullen neerleggen. Aldus zijn we opnieuw voor vele jaren procedures en onzekerheid vertrokken. Dit zal bovendien ook tot een ongelijkheid leiden aangezien een aantal handelaren zich uit schrik voor boetes wel aan de wet zullen houden, en een aantal andere handelaren met het Europees recht in de hand toch de strijd zullen aangaan en de wet niet zullen naleven. Ten tweede is onbegrijpelijk dat ondanks een hangende procedure tegen België, de wetgever de reglementering inzake prijsverminderingsaankondigingen (en ook andere bepalingen) niet aanpast hoewel daarover geen enkele discussie kan zijn dat dit onder de Richtlijn Oneerlijke Marktpraktijken valt en ermee in strijd is. Men kan alleen maar hopen dat het Parlement ditmaal wel zal durven de Regering ‘overrulen’.


Voetnoten

 
  1. Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 85/577/EEG en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad.
  2. Daarnaast bevat de Richtlijn ook een aantal bepalingen inzake precontractuele informatieverplichtingen en andere consumentenrechten. Zie hierover onze nieuwsbrief van december 2011
  3. Parl. St. Kamer, Doc 53-3018/001, p. 35-36.
  4. Hetgeen noodzakelijk was ten gevolge van de arresten van het Grondwettelijk Hof 55/2011 van 6 april 2011 en 192/2011 van 15 december 2011 alsmede omdat de uitsluiting van vrije beroepers in strijd was met Richtlijn 2005/29/EEG (Richtlijn oneerlijke marktpraktijken). Zie over de strijdigheid het beroep van de Europese Commissie bij het Hof van Justitie gericht tegen België PB. 17 november 2012, C355/11.
  5. Zie hierover P. Wytinck, “Anderhalf jaar nieuwe wet marktpraktijken: overzicht en vooruitblik op het (gedeeltelijke) einde?, in De onderneming en haar klanten … To B and to C”, Instituut voor bedrijfsjuristen, Larcier, 2011”. Zie verder ook onze nieuwsbrief marktpraktijken van oktober 2012
  6. Zie bijvoorbeeld de nieuwe inleiding inzake verkoop met verlies in artikel VI.116: “Teneinde eerlijke markpraktijen te verzekeren tussen ondernemingen, is het elke onderneming verboden goederen met verlies te koop aan te bieden of te verkopen”

 

Alle rechten voorbehouden. De inhoud van deze e-bulletin werd zo nauwkeurig mogelijk samengesteld. Wij kunnen echter geen enkele garantie bieden over de nauwkeurigheid en volledigheid van de informatie die deze e-bulletin bevat. De in deze publicatie behandelde onderwerpen werden enkel en alleen voor informatieve doeleinden voorbereid en ter beschikking gesteld door Stibbe. Ze bevatten geen juridisch of andersoortig professioneel advies en lezers mogen geen actie ondernemen op basis van de informatie in deze e-bulletin zonder voorafgaandelijk een raadsman te hebben geconsulteerd. Het raadplegen van deze e-bulletin doet geenszins een advocaat-cliënt-relatie tussen Stibbe en de lezer ontstaan. Deze e-bulletin dient enkel voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik is verboden.

Team

Related news

20.05.2020 NL law
Stibbe in Amsterdam answers questions from consumers, small business foundations and NGOs about the coronavirus [updated]

Inside Stibbe - In a special Q&A (in Dutch), lawyers from our Amsterdam office share their legal expertise and strive to provide answers to questions put to us by consumers, self-employed persons, enterprises large and small, foundations and NGOs as a result of the corona crisis.

Read more

12.05.2020 NL law
Kroniek van het mededingingsrecht

Articles - Wat de gevolgen van de coronacrisis zullen zijn voor de samenleving, de economie en – laat staan – het mededingingsbeleid laat zich op het moment van de totstandkoming van deze kroniek niet voorspellen. Wel stond al vast dat het mededingingsrecht zal worden herijkt op basis van de fundamentele uitdagingen die voortvloeien uit zich ontwikkelende ideeën over het belang van industriepolitiek, klimaatverandering en de positie van tech-ondernemingen en de platforms die zij exploiteren.

Read more

18.03.2020 EU law
Stibbe: COVID-19

Short Reads - In view of the developments concerning the coronavirus, we hereby inform you of our business operations and the measures we take to ensure the continuity of our services to you.

Read more

09.12.2019 BE law
Stibbe renforce sa pratique de droit européen et de la concurrence par la venue de Sophie Van Besien en qualité d’associée

Inside Stibbe - Bruxelles, le 9 décembre 2019 –  Stibbe a le plaisir d’accueillir Sophie Van Besien, avocate spécialisée en droit européen, droit de la concurrence et des marchés réglementés, en qualité de nouvelle associée au sein de son cabinet bruxellois. Son expertise permettra d’enrichir les prestations actuelles du cabinet au Benelux et de contribuer au développement de son activité en droit européen et en droit de la concurrence ainsi que des marchés réglementés. Sophie Van Besien rejoint Stibbe ce 9 décembre 2019.

Read more